Same Rice, Six DesignsSix expressions of BORN through rice polishing and maturation
Six junmai daiginjo made from the same Yamada Nishiki rice. Their polishing ratios form three groups: 50%, 38% and 35%. Yet differences remain within each group, from Gold’s pale golden colour to Tsuya’s expressive aroma and Kantsubaki’s powerful finish. Rice polishing is a starting point for understanding maturation and finishing, too.
English audio · Thai subtitles
A shared starting point
BORN is made by Katoukichibee Shouten in Sabae, Fukui. These six products use contract-grown Yamada Nishiki from Hyogo’s Special A district, with rice and rice koji as their ingredients. One brewery and one rice variety lead to six different sake.
The rice-polishing ratio is the weight of white rice remaining after polishing, as a proportion of the original brown rice. At 50%, half remains; at 35%, roughly a third. How far the rice is polished is the first distinction between the six.
Low-temperature maturation is another common thread. Matured sake is blended to create each of the six products.
1｜Three at 50%
BORN Gold, BORN Ginsen and BORN Tsuya Nakadori Junmai-Daiginjo all use rice polished to half its original weight. These three at 50% offer a place to begin.
Gold is an unfiltered junmai daiginjo with a pale golden colour. It blends sake matured at −10°C for up to one year and is heat-treated just before shipping, after being kept in an unpasteurised state. Leaving it unfiltered and applying heat are compatible parts of its production.
Ginsen and Tsuya blend sake matured at or below 0°C, for up to one year in Ginsen and up to approximately one year in Tsuya. Both are 15% alcohol: two sake with much in common in their production.
Gold is slightly lower in alcohol than the other two, at 14% to less than 15%.
2｜One at 38%
BORN Tokusen Junmai-Daiginjo uses rice polished to 38% and is finished at 16% alcohol. It blends sake matured at or below 0°C for up to one to two years.
Its aroma recalls grapefruit, and its flavour has structure, smoothness and depth.
3｜Two at 35%
BORN the Earth / Hoshi and BORN Kantsubaki both use rice polished to 35%. Hoshi blends sake matured at −5°C; Kantsubaki, at or below 0°C. The maturation period for each is up to one to two years.
Hoshi has a clear aroma and a deep, refreshing flavour; Kantsubaki, a ginjo aroma and a powerful finish. The polish is the same, but the character is not.
Hoshi is 15% alcohol and Kantsubaki 16%. In Thailand, Hoshi is distributed in a 500ml bottle and Kantsubaki in a 720ml bottle.
Beyond the polishing ratio
Yamada Nishiki, rice koji and low-temperature maturation connect the six. Their rice polishing, maturation conditions, finishing and alcohol content provide the differences.
The polishing ratio is only a way in. Follow it to Gold’s unfiltered production and final heat treatment, Tokusen’s citrus-like aroma and Kantsubaki’s finish, and BORN becomes more than a single number.
The six at a glance
Listen to how the six differ: a walk through the table, from polishing ratio to maturation and finishing. About 6 minutes.
| Item | BORN Gold | BORN Ginsen | BORN Tsuya Nakadori Junmai-Daiginjo | BORN Tokusen Junmai-Daiginjo | BORN the Earth / Hoshi | BORN Kantsubaki |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Rice-polishing ratio | 50% | 50% | 50% | 38% | 35% | 35% |
| Maturation temperature | −10°C | At or below 0°C | At or below 0°C | At or below 0°C | −5°C | At or below 0°C |
| Maturation period | Up to 1 year | Up to 1 year | Up to approximately 1 year | Up to 1–2 years | Up to 1–2 years | Up to 1–2 years |
| Alcohol content | At least 14%, less than 15% | 15% | 15% | 16% | 15% | 16% |
| Bottle sizes in Thailand | 720ml / 1,800ml | 720ml | 720ml | 300ml / 720ml | 500ml | 720ml |
Appendix｜For those behind the counter
When describing the six, choose one focus for each: the unfiltered finish and heat treatment for Gold, aroma for Tsuya, the finish for Kantsubaki.
※Maturation periods refer to sake used in the blend. Bottle sizes shown are those distributed in Thailand.
These are editorial ideas for exploring food combinations, not the producer’s recommendations or results confirmed by tasting. Seasoning, temperature and individual perception can change the impression. Each candidate therefore includes a rationale and a question to explore.
BORN Gold
An unfiltered finish
Gold is an unfiltered junmai daiginjo with a pale golden colour. It is heat-treated just before shipping after being kept in an unpasteurised state. Unfiltered describes filtration, not an absence of heating: these are two separate parts of its production.
Same polish, different alcohol
It shares a 50% polishing ratio with Ginsen and Tsuya, but is slightly lower in alcohol at 14% to less than 15%, rather than 15%. It blends sake matured at −10°C for up to one year.
Temperature range
Gold’s temperature range covers chilled, room temperature and gently warmed. For Ginsen and Tsuya, the range is chilled, so temperature is another distinction.
BORN Ginsen
Shared production
Ginsen has a 50% polishing ratio and 15% alcohol, blending sake matured at or below 0°C for up to one year. Tsuya is also 50% and 15%, with low-temperature maturation for up to approximately one year. The two have much in common.
Rich and umami-led
Ginsen is a rich, umami-led junmai daiginjo, generous in aroma and full in flavour.
Ginsen and Tsuya in Thailand
In Thailand, both Ginsen and Tsuya are distributed in 720ml bottles. The temperature range for both is chilled.
BORN Tsuya Nakadori Junmai-Daiginjo
Start with aroma
An expressive aroma and breadth of flavour: a lustrous sake, as its name suggests.
Alongside Ginsen
The rice is polished to 50%, with 15% alcohol. Tsuya blends sake matured at or below 0°C for up to approximately one year. In these conditions, it is very close to Ginsen.
Tsuya in Thailand
Tsuya is distributed in Thailand in a 720ml bottle, the same size as Ginsen. Its temperature range is chilled.
BORN Tokusen Junmai-Daiginjo
The polished rice
Tokusen uses Yamada Nishiki polished to 38%, with more than six tenths of the original grain weight removed. The three at 50% and the two at 35% show three different approaches to polishing the same rice variety.
Aroma and flavour
Tokusen has a grapefruit-like aroma, with structure, smoothness and depth in the flavour.
Alongside Kantsubaki
Tokusen shares 16% alcohol with Kantsubaki, and both blend sake matured at or below 0°C for up to one to two years. Tokusen’s temperature categories are chilled, room-temperature and gently warmed; Kantsubaki’s is chilled.
BORN the Earth / Hoshi
Two at 35%
Hoshi and Kantsubaki both have a 35% polishing ratio. Hoshi is 15% alcohol and Kantsubaki 16%, making alcohol content one clear distinction between the two.
Hoshi’s character
Hoshi blends sake matured at −5°C for up to one to two years. Its character lies in a clear aroma and a deep, refreshing flavour.
A 500ml bottle in Thailand
Hoshi is distributed in Thailand in a 500ml bottle, and Kantsubaki in a 720ml bottle. They share the same polishing ratio, but differ in alcohol content and bottle sizes. The temperature range for both is chilled.
BORN Kantsubaki
Focus on the finish
Kantsubaki’s character is a ginjo aroma followed by a powerful finish.
Low-temperature maturation
It uses Yamada Nishiki polished to 35% and blends sake matured at or below 0°C for up to one to two years. The alcohol content is 16%.
Connections with two others
Kantsubaki shares its 35% polishing ratio with Hoshi and its 16% alcohol content with Tokusen. In Thailand, it is distributed in a 720ml bottle. Its temperature range is chilled, unlike Tokusen’s, which also includes room temperature and gentle warming.
Six sake from the same rice, each with its own way in: the production process for one, aroma or the finish for another.
These are original illustrations based on images published by the producer on its official channels. Fine label details are omitted; they do not depict current packaging or bottle colour.
ข้าวชนิดเดียวกัน หกแนวทางการผลิตรู้จัก BORN ทั้งหกรุ่นผ่านการขัดข้าวและการบ่ม
จุนไมไดกินโจหกรุ่นจากข้าวยามาดะนิชิกิเหมือนกัน หากแบ่งตามการขัดข้าว จะได้สามกลุ่มคือ 50%, 38% และ 35% แต่ในกลุ่มเดียวกันก็ยังมีความต่าง ทั้งสีทองอ่อนของ Gold กลิ่นที่โดดเด่นของ Tsuya และรสท้ายที่มีพลังของ Kantsubaki ตัวเลขการขัดข้าวจึงเป็นจุดเริ่มต้น ก่อนจะมองต่อไปถึงการบ่มและขั้นตอนสุดท้ายของการผลิต
เสียงภาษาอังกฤษ · คำบรรยายภาษาไทย
จุดเริ่มต้นที่มีร่วมกัน
BORN ผลิตโดย Katoukichibee Shouten ในเมืองซาบาเอะ จังหวัดฟุคุอิ ทั้งหกรุ่นใช้ข้าวยามาดะนิชิกิที่ปลูกตามสัญญาในเขต Special A ของจังหวัดเฮียวโงะ ส่วนผสมคือข้าวและข้าวโคจิ โรงผลิตเดียวกันและข้าวพันธุ์เดียวกัน จึงเป็นจุดเริ่มต้นของสาเกหกรุ่นนี้
อัตราการขัดข้าวคือสัดส่วนน้ำหนักข้าวขาวที่เหลือหลังขัด เทียบกับข้าวกล้องก่อนขัด 50% หมายถึงเหลือครึ่งหนึ่ง ส่วน 35% คือประมาณหนึ่งในสาม การขัดข้าวจึงเป็นความต่างข้อแรกของทั้งหกรุ่น
อีกสิ่งที่มีร่วมกันคือการบ่มที่อุณหภูมิต่ำ จากนั้นจึงนำสาเกที่ผ่านการบ่มมาเบลนด์เป็นแต่ละรุ่น
1｜สามรุ่นที่ขัดข้าวเหลือ 50%
BORN Gold, BORN Ginsen และ BORN Tsuya Nakadori Junmai-Daiginjo ล้วนใช้ข้าวที่ขัดจนเหลือน้ำหนักครึ่งหนึ่ง เริ่มจากสามรุ่นในกลุ่ม 50% นี้ก่อน
Gold เป็นจุนไมไดกินโจแบบไม่กรองที่มีสีทองอ่อน เบลนด์จากสาเกที่บ่มที่ −10°C นานสูงสุดหนึ่งปี แล้วผ่านความร้อนก่อนจัดส่ง จากเดิมที่เก็บไว้ในสภาพนามะหรือยังไม่ผ่านความร้อน การไม่กรองกับการผ่านความร้อนจึงเป็นขั้นตอนที่อยู่ร่วมกันได้
Ginsen และ Tsuya เบลนด์จากสาเกที่บ่มที่อุณหภูมิไม่เกิน 0°C โดย Ginsen บ่มนานสูงสุดหนึ่งปี และ Tsuya สูงสุดประมาณหนึ่งปี ทั้งคู่มีแอลกอฮอล์ 15% และมีเงื่อนไขการผลิตหลายอย่างร่วมกัน
Gold มีแอลกอฮอล์ตั้งแต่ 14% แต่ไม่ถึง 15% จึงต่ำกว่าอีกสองรุ่นเล็กน้อย
2｜หนึ่งรุ่นที่ขัดข้าวเหลือ 38%
BORN Tokusen Junmai-Daiginjo ใช้ข้าวที่ขัดเหลือ 38% และมีแอลกอฮอล์ 16% เบลนด์จากสาเกที่บ่มที่อุณหภูมิไม่เกิน 0°C นานสูงสุด 1–2 ปี
กลิ่นชวนให้นึกถึงเกรปฟรุต ส่วนรสมีโครงสร้าง นุ่มนวล และลุ่มลึก
3｜สองรุ่นที่ขัดข้าวเหลือ 35%
BORN the Earth / Hoshi และ BORN Kantsubaki ใช้ข้าวที่ขัดเหลือ 35% เหมือนกัน Hoshi เบลนด์จากสาเกที่บ่มที่ −5°C ส่วน Kantsubaki บ่มที่อุณหภูมิไม่เกิน 0°C โดยแต่ละรุ่นบ่มนานสูงสุด 1–2 ปี
Hoshi มีกลิ่นโปร่งใสและรสสดชื่นที่มีความลุ่มลึก ส่วน Kantsubaki มีกลิ่นกินโจและรสท้ายที่มีพลัง แม้ขัดข้าวเท่ากัน แต่ลักษณะของกลิ่นและรสต่างกัน
Hoshi มีแอลกอฮอล์ 15% ส่วน Kantsubaki มี 16% ในประเทศไทย Hoshi มีขวดขนาด 500ml และ Kantsubaki มีขวดขนาด 720ml
มองต่อจากตัวเลขการขัดข้าว
ข้าวยามาดะนิชิกิ ข้าวโคจิ และการบ่มที่อุณหภูมิต่ำเชื่อมทั้งหกรุ่นเข้าด้วยกัน ส่วนการขัดข้าว เงื่อนไขการบ่ม ขั้นตอนสุดท้าย และแอลกอฮอล์คือจุดที่แตกต่าง
ตัวเลขการขัดข้าวเปิดประเด็นให้รู้จักแต่ละรุ่น เมื่อมองต่อไปยังการไม่กรองและการผ่านความร้อนของ Gold กลิ่นคล้ายส้มของ Tokusen หรือรสท้ายของ Kantsubaki ก็จะเห็น BORN ในรายละเอียดที่ตัวเลขเดียวอธิบายได้ไม่หมด
เปรียบเทียบทั้งหกรุ่น
ฟังความแตกต่างของทั้งหกรุ่น ไล่ตามตาราง ตั้งแต่การขัดข้าว การบ่ม ไปจนถึงขั้นตอนสุดท้าย ความยาวประมาณ 7 นาที
| รายการ | BORN Gold | BORN Ginsen | BORN Tsuya Nakadori Junmai-Daiginjo | BORN Tokusen Junmai-Daiginjo | BORN the Earth / Hoshi | BORN Kantsubaki |
|---|---|---|---|---|---|---|
| อัตราการขัดข้าว | 50% | 50% | 50% | 38% | 35% | 35% |
| อุณหภูมิการบ่ม | −10°C | ไม่เกิน 0°C | ไม่เกิน 0°C | ไม่เกิน 0°C | −5°C | ไม่เกิน 0°C |
| ระยะเวลาบ่ม | ไม่เกิน 1 ปี | ไม่เกิน 1 ปี | ไม่เกินประมาณ 1 ปี | สูงสุด 1–2 ปี | สูงสุด 1–2 ปี | สูงสุด 1–2 ปี |
| แอลกอฮอล์ | ตั้งแต่ 14% แต่ต่ำกว่า 15% | 15% | 15% | 16% | 15% | 16% |
| ขนาดขวดในประเทศไทย | 720ml / 1,800ml | 720ml | 720ml | 300ml / 720ml | 500ml | 720ml |
ภาคผนวก｜ข้อมูลสำหรับทีมหน้าบาร์
เมื่อเล่าถึงความต่างของทั้งหกรุ่น ให้กำหนดประเด็นหลักของแต่ละรุ่นไว้หนึ่งเรื่อง Gold เริ่มจากการไม่กรองกับการผ่านความร้อน Tsuya จากกลิ่น และ Kantsubaki จากรสท้าย
※ระยะเวลาบ่มหมายถึงสาเกที่นำมาเบลนด์ ขนาดบรรจุที่แสดงเป็นขนาดขวดที่นำเข้ามาในประเทศไทย
ส่วนนี้เป็นไอเดียของกองบรรณาธิการสำหรับสำรวจการจับคู่กับอาหาร ไม่ใช่คำแนะนำจากผู้ผลิตหรือผลที่ยืนยันจากการชิมจริง เครื่องปรุง อุณหภูมิ และการรับรู้ของแต่ละคนอาจทำให้ความรู้สึกต่างกัน จึงระบุทั้งเหตุผลของแต่ละไอเดียและสิ่งที่ควรสังเกตไว้ด้วย
BORN Gold
การไม่กรอง
Gold เป็นจุนไมไดกินโจแบบไม่กรองที่มีสีทองอ่อน ก่อนจัดส่งจะผ่านความร้อน จากเดิมที่เก็บไว้ในสภาพนามะหรือยังไม่ผ่านความร้อน คำว่าไม่กรองกล่าวถึงการกรอง ไม่ได้หมายถึงการไม่ให้ความร้อน ทั้งสองจึงเป็นคนละขั้นตอนของการผลิต
ขัดข้าวเท่ากัน แอลกอฮอล์ต่างกัน
Gold ขัดข้าวเหลือ 50% เช่นเดียวกับ Ginsen และ Tsuya แต่มีแอลกอฮอล์ตั้งแต่ 14% แต่ไม่ถึง 15% ต่ำกว่าอีกสองรุ่นที่ 15% เล็กน้อย และเบลนด์จากสาเกที่บ่มที่ −10°C นานสูงสุดหนึ่งปี
ช่วงอุณหภูมิ
ช่วงอุณหภูมิของ Gold มีทั้งแบบเย็น อุณหภูมิห้อง และอุ่นเล็กน้อย ส่วน Ginsen และ Tsuya เป็นแบบเย็น ช่วงอุณหภูมิจึงเป็นอีกจุดที่ต่างกัน
BORN Ginsen
การผลิตที่มีร่วมกัน
Ginsen ขัดข้าวเหลือ 50% มีแอลกอฮอล์ 15% และเบลนด์จากสาเกที่บ่มที่อุณหภูมิไม่เกิน 0°C นานสูงสุดหนึ่งปี ส่วน Tsuya ก็อยู่ที่ 50% และ 15% พร้อมการบ่มที่อุณหภูมิต่ำนานสูงสุดประมาณหนึ่งปี ทั้งสองรุ่นจึงมีหลายอย่างร่วมกัน
รสเต็มที่มีอูมามิ
Ginsen เป็นจุนไมไดกินโจสไตล์รสเต็มที่มีอูมามิ มีกลิ่นหอมเด่นและรสที่เต็ม
Ginsen และ Tsuya ในไทย
ในประเทศไทย Ginsen และ Tsuya มีขวดขนาด 720ml เหมือนกัน ช่วงอุณหภูมิของทั้งคู่เป็นแบบเย็น
BORN Tsuya Nakadori Junmai-Daiginjo
เริ่มจากกลิ่น
กลิ่นที่โดดเด่นกับมิติของรสที่กว้าง เป็นสาเกที่มีความเงางามสมกับชื่อ Tsuya
จุดร่วมกับ Ginsen
Tsuya ขัดข้าวเหลือ 50% มีแอลกอฮอล์ 15% และเบลนด์จากสาเกที่บ่มที่อุณหภูมิไม่เกิน 0°C นานสูงสุดประมาณหนึ่งปี เงื่อนไขการผลิตจึงใกล้เคียงกับ Ginsen มาก
Tsuya ในไทย
ในประเทศไทย Tsuya มีขนาด 720ml เช่นเดียวกับ Ginsen ช่วงอุณหภูมิเป็นแบบเย็น
BORN Tokusen Junmai-Daiginjo
การขัดข้าว
Tokusen ใช้ยามาดะนิชิกิที่ขัดเหลือ 38% หรือนำเนื้อข้าวออกมากกว่าหกในสิบของน้ำหนักเดิม เมื่อวางคู่กับสามรุ่นที่ 50% และสองรุ่นที่ 35% จะเห็นวิธีขัดข้าวพันธุ์เดียวกันที่ต่างกันสามแบบ
กลิ่นและรส
Tokusen มีกลิ่นคล้ายเกรปฟรุต พร้อมรสที่มีโครงสร้าง นุ่มนวล และลุ่มลึก
เมื่อเทียบกับ Kantsubaki
Tokusen มีแอลกอฮอล์ 16% เช่นเดียวกับ Kantsubaki และทั้งคู่เบลนด์สาเกที่บ่มที่อุณหภูมิไม่เกิน 0°C นานสูงสุด 1–2 ปี แต่ Tokusen มีช่วงอุณหภูมิทั้งแบบเย็น อุณหภูมิห้อง และอุ่นเล็กน้อย ขณะที่ Kantsubaki เป็นแบบเย็น
BORN the Earth / Hoshi
สองรุ่นที่ 35%
Hoshi กับ Kantsubaki ขัดข้าวเหลือ 35% เท่ากัน แต่ Hoshi มีแอลกอฮอล์ 15% และ Kantsubaki มี 16% แอลกอฮอล์จึงเป็นความต่างที่ชัดเจนของสองรุ่นนี้
ลักษณะของ Hoshi
Hoshi เบลนด์จากสาเกที่บ่มที่ −5°C นานสูงสุด 1–2 ปี มีกลิ่นที่โปร่งใสและรสที่ลุ่มลึกพร้อมความสดชื่น
ขวด 500ml ในไทย
ในประเทศไทย Hoshi มีขวด 500ml ส่วน Kantsubaki มีขวด 720ml แม้ขัดข้าวเท่ากัน แต่แอลกอฮอล์กับขนาดบรรจุต่างกัน ช่วงอุณหภูมิของทั้งคู่เป็นแบบเย็น
BORN Kantsubaki
มองที่รสท้าย
Kantsubaki มีกลิ่นกินโจ ตามด้วยรสท้ายที่มีพลัง
การบ่มที่อุณหภูมิต่ำ
ใช้ยามาดะนิชิกิที่ขัดเหลือ 35% และเบลนด์จากสาเกที่บ่มที่อุณหภูมิไม่เกิน 0°C นานสูงสุด 1–2 ปี มีแอลกอฮอล์ 16%
จุดร่วมกับอีกสองรุ่น
Kantsubaki มีอัตราการขัดข้าว 35% ร่วมกับ Hoshi และแอลกอฮอล์ 16% ร่วมกับ Tokusen ในไทยมีขวด 720ml ช่วงอุณหภูมิเป็นแบบเย็น ต่างจาก Tokusen ที่รวมอุณหภูมิห้องและอุ่นเล็กน้อยด้วย
แม้จะมาจากข้าวชนิดเดียวกัน แต่ละรุ่นก็มีจุดเริ่มต้นของการเล่าเรื่องต่างกัน บางรุ่นเริ่มจากขั้นตอนการผลิต บางรุ่นเริ่มจากกลิ่นหรือรสท้าย
ภาพประกอบเหล่านี้เป็นภาพวาดต้นฉบับที่สร้างขึ้นโดยอ้างอิงจากภาพที่ผู้ผลิตเผยแพร่ผ่านช่องทางอย่างเป็นทางการ โดยละรายละเอียดเล็ก ๆ บนฉลาก และไม่ได้แสดงบรรจุภัณฑ์หรือสีขวดในปัจจุบัน
同じ米から、六つの設計磨きと熟成から知る、梵の六銘柄
同じ山田錦を使う、六本の純米大吟醸。米の磨き方で分けると、50％、38％、35％の三組になる。けれど、同じ組の中にも違いがある。ゴールドの淡い黄金色、艶の華やかな香り、寒椿の力強い後味。磨きの数字を入口に、熟成や仕上げへと目を向けてみる。
英語音声・タイ語字幕
同じところから始まる六本
梵を造るのは、福井県鯖江市の加藤吉平商店。この六銘柄には、兵庫県特A地区で契約栽培された山田錦を使う。原材料は米と米麹。同じ蔵、同じ米から、六つの酒が生まれる。
精米歩合は、玄米を磨いたあとに残る白米の重さの割合だ。50％なら半分、35％なら三分の一ほどが残る。米をどこまで磨くかは、六本を分ける最初の違いである。
もう一つの共通点は、氷温での熟成。低温で熟成させた酒をブレンドし、それぞれの一本に仕上げている。
1｜磨き50％の三本
梵 ゴールド、梵 吟撰、梵 艶 中取り純米大吟醸は、いずれも米を半分まで磨いた酒。同じ50％の三本から見ていこう。
淡い黄金色をしたゴールドは、無ろ過の純米大吟醸。マイナス10℃で1年まで熟成した酒をブレンドし、生酒の状態から出荷直前に火入れ（加熱処理）を行う。ろ過をしないことと、加熱することを両立させた造りだ。
吟撰と艶は、0℃以下で熟成させた酒をブレンドしている。期間は吟撰が1年まで、艶がおよそ1年まで。アルコール度数もともに15度で、造りの条件がよく似た二本である。
ゴールドの度数は14度以上15度未満と、ほかの二本より少し低い。
2｜38％の一本
梵 特撰純米大吟醸は、米を38％まで磨き、16度に仕上げる。0℃以下で1～2年まで熟成した酒をブレンドした純米大吟醸だ。
香りはグレープフルーツを思わせ、味わいは骨格となめらかさ、深みを備える。
3｜35％の二本
梵 地球と梵 寒椿は、ともに米を35％まで磨く。地球はマイナス5℃、寒椿は0℃以下で、それぞれ1～2年まで熟成させた酒をブレンドしている。
地球は、透明感のある香りと、深さを備えたさわやかな味。寒椿は、吟醸香と力強い後味。同じ磨きでも、香りと味の表情は異なる。
度数は地球が15度、寒椿が16度。タイで流通するボトルは、地球が500ml、寒椿が720mlだ。
磨きの数字の、その先へ
六本をつなぐのは、山田錦と米麹、そして低温での熟成だ。そのうえで、米の磨き方、熟成の条件、仕上げ、度数に違いがある。
磨きの数字は、六本を知る入口にはなる。そこからゴールドの無ろ過と火入れ、特撰の柑橘を思わせる香り、寒椿の後味へと視点を移すと、ひとつの数字では収まらない梵の姿が見えてくる。
六本の違い
音声でたどる、六本の違い。表の順に、精米歩合、熟成、仕上げを約6分で解説します。
| 項目 | 梵 ゴールド | 梵 吟撰 | 梵 艶 中取り純米大吟醸 | 梵 特撰純米大吟醸 | 梵 地球 | 梵 寒椿 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 精米歩合 | 50％ | 50％ | 50％ | 38％ | 35％ | 35％ |
| 熟成温度 | マイナス10℃ | 0℃以下 | 0℃以下 | 0℃以下 | マイナス5℃ | 0℃以下 |
| 熟成期間 | 1年迄 | 1年迄 | 約1年迄 | 1～2年迄 | 1～2年迄 | 1～2年迄 |
| アルコール度数 | 14度以上15度未満 | 15度 | 15度 | 16度 | 15度 | 16度 |
| タイ流通容量 | 720ml／1,800ml | 720ml | 720ml | 300ml／720ml | 500ml | 720ml |
カウンターに立つ方へ — 判断のための材料
六本の違いを伝えるときは、一本ごとに話の軸を一つ決めておきます。ゴールドなら無ろ過と火入れ、艶なら香り、寒椿なら後味です。
※熟成期間は、ブレンドに用いる酒の期間です。容量はタイで流通するボトルです。
ここからは、料理との組み合わせを考えるための編集上のアイデアです。造り手の推奨や、実際の試食で確認した結果ではありません。味付け・温度・個人の感じ方によって印象は変わるため、候補の理由と確かめたい点を併記しています。
梵 ゴールド
無ろ過の仕上げ
ゴールドは、淡い黄金色をした無ろ過の純米大吟醸です。生酒の状態から出荷直前に火入れを行います。「無ろ過」はろ過についての言葉で、加熱しないという意味ではありません。ゴールドでは、この二つの工程を分けて捉えると造りがよく分かります。
同じ磨き、異なる度数
吟撰・艶と同じ50％精米ですが、度数は14度以上15度未満と、二本の15度より少し低い仕上がりです。マイナス10℃で1年まで熟成した酒をブレンドしています。
温度の幅
温度帯は、冷酒・常温・ぬる燗。吟撰と艶の温度帯は冷酒なので、温度の幅にも違いがあります。
梵 吟撰
共通する造り
吟撰は50％精米、アルコール度数15度。0℃以下で1年まで熟成した酒をブレンドしています。艶も50％・15度で、およそ1年までの低温熟成を経るため、共通する造りが多い二本です。
芳醇旨口
吟撰は、香りが豊かで、うま味にふくらみのある「芳醇旨口」の純米大吟醸です。
吟撰と艶のタイ流通容量
タイで流通する吟撰と艶は、どちらも720ml。温度帯は、二本とも冷酒です。
梵 艶 中取り純米大吟醸
香りから知る
華やかな香りと、幅のある味わい。名前のとおり、艶やかな一本です。
吟撰との共通点
米は50％まで磨き、度数は15度。0℃以下でおよそ1年まで熟成した酒をブレンドしています。造りの条件は、吟撰とよく似ています。
艶のタイ流通容量
タイで流通する艶は720mlで、吟撰と同じ容量です。温度帯は冷酒です。
梵 特撰純米大吟醸
米の磨き方
特撰には、38％まで磨いた山田錦を使います。玄米の重さの六割以上を磨き落とした米です。50％の三本、35％の二本と並べると、同じ山田錦でも磨き方に三つの違いがあります。
香りと味の輪郭
香りはグレープフルーツを思わせ、味には骨格となめらかさ、深みがあります。
寒椿と並べると
寒椿とは、16度という度数と、0℃以下で1～2年まで熟成した酒をブレンドする点が共通します。一方、特撰の温度帯は冷酒・常温・ぬる燗、寒椿は冷酒です。
梵 地球
35％精米の二本
地球と寒椿は、どちらも35％精米です。地球の度数は15度、寒椿は16度で、同じ磨きの二本は度数で見分けられます。
地球の特徴
地球には、マイナス5℃で1～2年まで熟成した酒をブレンドします。透明感のある香りと、深くさわやかな味わいが持ち味です。
タイで流通する500ml
地球はタイで500ml、寒椿は720ml。磨きは同じでも、度数と流通する容量は異なります。温度帯は、二本とも冷酒です。
梵 寒椿
後味に着目する
寒椿の持ち味は、吟醸香と、そのあとに続く力強い後味です。
低温での熟成
35％まで磨いた山田錦を使い、0℃以下で1～2年まで熟成した酒をブレンドしています。アルコール度数は16度です。
二本とのつながり
地球とは35％の磨きが、特撰とは16度の度数が共通します。寒椿はタイで720ml。温度帯は冷酒で、常温・ぬる燗も含む特撰とは異なります。
同じ米から生まれた六本でも、話の入り口は一本ごとに違います。工程から入る一本もあれば、香りや後味から入る一本もあります。
図版は造り手公式の掲載画像をもとにしたオリジナルイラストです。ラベルの細部は省略しており、現在の包装や瓶色を示すものではありません。
