เหตุใด “ฟุทสูชู” จึงคว้าถ้วยรางวัล ── “弐光 (Niko)” ของ Shirataki Shuzo แห่งนีงาตะ กับความก้าวกระโดดใน IWC 2026
ในโลกของสาเก มีบางขวดที่ฉลากไม่อาจบอกเนื้อในได้ทั้งหมด “弐光 (Niko)” จากโรงสาเก Shirataki Shuzo แห่งเมือง Echigo-Yuzawa จังหวัดนีงาตะ (ก่อตั้งปี 1855) คือตัวอย่างที่ชัดเจน ในแง่กฎหมาย สาเกขวดนี้ถูกจัดประเภทเป็น “ฟุทสูชู” (普通酒) หรือสาเกสามัญ ทว่าในปี 2026 เจ้าขวดนี้กลับได้รับการยอมรับจากเวทีประเมินเครื่องดื่มระดับโลกเกินกว่าที่การจัดประเภทจะครอบคลุมได้
จากรางวัลเงิน สู่ถ้วยรางวัล
เวทีคือ IWC (International Wine Challenge) ปี 2026 จากสาเกที่ส่งเข้าประกวดในหมวดญี่ปุ่น 1,738 รายการ มีเพียง 59 รายการที่ได้รับ “ถ้วยรางวัล” (Trophy) อันเป็นรางวัลสูงสุดที่แบ่งตามจังหวัดและประเภท Niko คว้าถ้วยรางวัลในหมวด “จังหวัดนีงาตะ ประเภทฟุทสูชู” มาครอง
ปีก่อนหน้า คือ 2025 สาเกขวดเดียวกันนี้เพิ่งคว้ารางวัล Silver (เงิน) ในหมวดเดียวกัน นับจากนั้นก็ก้าวกระโดดขึ้นมาภายในเวลาเพียงหนึ่งปี ก่อนหน้านั้น Niko ยังได้รับรางวัลทองในหมวด Junmai 51–65% จากเวทีประกวดสาเกฝรั่งเศส “Kura Master 2025” และรางวัลทองจาก Oriental Sake Awards 2025 ที่ฮ่องกงอีกด้วย รวมแล้วนับตั้งแต่วางจำหน่าย ราวหนึ่งปีครึ่ง เจ้า Niko สร้างผลงานในเวทีประกวดนานาชาติได้สามครั้งติดต่อกัน
ทำไมจึงเป็น “ฟุทสูชู”
คำถามคือ เหตุใด Niko จึงถูกจัดให้เป็นฟุทสูชู ตามกฎหมาย หากมีการเติมวัตถุดิบเสริมที่ไม่อยู่ในข้อกำหนดระหว่างกระบวนการหมัก สาเกนั้นจะหลุดออกจากหมวด “特定名称酒” (Tokutei Meishoshu) ไม่ว่าจะเป็นจุนไมไดกินโจหรือประเภทอื่น และถูกจัดเป็นฟุทสูชูแทน Niko เลือกวัตถุดิบเสริมพิเศษเฉพาะของตัวเองด้วยเหตุผลนี้เอง
เปลี่ยนของเหลือทิ้ง ให้กลายเป็นแสงสว่างอีกดวง
วัตถุดิบเสริมนั้นคือ รำข้าว (米糠)
“百光 (Byakko)” สาเกเรือธงของ SAKE HUNDRED ขึ้นชื่อด้วยอัตราการขัดข้าว (精米歩合) ที่ 18% อันเป็นระดับสุดขีด การขัดข้าวออกถึง 82% หมายความว่าข้าวสาร 1.85 กิโลกรัมจะให้รำข้าวราว 1.5 กิโลกรัม โดยปกติรำข้าวจะไม่ถูกนำมาใช้ในการทำสาเกเพราะอาจทำให้รสชาติเสีย และมักถูกทิ้งหรือนำไปใช้ในวัตถุประสงค์อื่น
Shirataki Shuzo นำรำข้าวนั้นมาใส่ในการหมัก (仕込み) ขั้นที่สี่ นี่คือกระบวนการ upcycling ที่แปลง “สิ่งที่เคยถูกทิ้ง” ให้กลายเป็น “วัตถุดิบให้ความหวานอย่างประณีต” “弐” (สอง) ที่ตามหลัง “百” (ร้อย) และ “光” (แสง) อีกดวงหนึ่ง ชื่อแบรนด์นั้นสลักความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองไว้อย่างแนบเนียน
การหมักสี่ขั้นด้วย Shirokoji ── โคจิโชจุในสาเก
อีกหนึ่งความแตกต่างอยู่ที่การเลือกโคจิ สาเกโดยทั่วไปใช้ “คิโคจิ” (黄麹) หรือโคจิสีเหลือง แต่ Niko เลือกผสม “ชิโรโคจิ” (白麹) หรือโคจิขาว ซึ่งใช้ในการกลั่นโชจุ เข้าไปในขั้นที่สี่อย่างตั้งใจ ชิโรโคจิผลิตกรดซิตริกในปริมาณสูง ทำให้เกิดความเปรี้ยวสดใสที่ชวนนึกถึงผลไม้ตระกูลส้ม แตกต่างจากความเปรี้ยวของสาเกทั่วไปที่มักเป็นกรดแลคติกเป็นหลัก
แม้จะมีค่าความหวาน (日本酒度) ที่ -18 ซึ่งอยู่ในระดับหวานจัด แต่ความเป็นกรด (酸度) ที่ 1.7 ช่วยดึงรสชาติโดยรวมให้กระชับ นอกจากนี้การหมักที่อุณหภูมิต่ำพิเศษยังช่วยกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ไว้ในสาเก ให้ความรู้สึกสดชื่นจากฟองเบาๆ บันทึกการชิมอย่างเป็นทางการของ SAKE HUNDRED ระบุกลิ่นหอมว่าได้แก่ ลูกแพร์ญี่ปุ่น สตรอว์เบอร์รีสมูทตี้ ดอกไม้สีขาว และอัลมอนด์สด
วัดกันที่เนื้อใน ไม่ใช่ฉลาก
สิ่งที่ Niko พิสูจน์ให้เห็นคือ ชื่อ “ฟุทสูชู” ไม่ได้บ่งบอกถึงคุณภาพของสาเกเสมอไป สาเกขวดเดียวกันนี้ได้รับรางวัลทองในหมวด Junmai 51–65% จาก Kura Master และถ้วยรางวัลในหมวดฟุทสูชูจาก IWC การจัดประเภทอาจแตกต่างกันไปในแต่ละเวที แต่การยอมรับคุณภาพเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอในทุกเวที
สู่กรุงเทพฯ
Niko มีจุดเด่นที่ค่าแอลกอฮอล์ 13.4% อันเบาสบาย และความสดชื่นจากฟองเบาๆ ที่เกิดจากการหมักอุณหภูมิต่ำพิเศษ ในปี 2025 ยังมีอีเวนต์ที่เจ้าของโรงสาเกมีส่วนร่วม ณ โรงแรมระดับพรีเมียมในกรุงเทพฯ ด้วย คำถามที่แท้จริงคือ เราจะนำเสนอขวดเหล่านี้ที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังคำว่า “ฟุทสูชู” ต่อไปอย่างไร คำถามนั้นเองกำลังค่อยๆ เปลี่ยนแปลงวิธีที่อุตสาหกรรมนี้เล่าเรื่องของตัวเองอยู่อย่างเงียบๆ
This article is intended solely to explore the brewing philosophy and cultural heritage of Shirataki Sake Brewery (the producer of NIKO) and the SAKE HUNDRED brand, and does not aim to promote or encourage the consumption of alcohol. / บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับปรัชญาการผลิตและมรดกทางวัฒนธรรมของโรงสาเก Shirataki (ผู้ผลิต NIKO) และแบรนด์ SAKE HUNDRED เท่านั้น มิได้มีเจตนาเพื่อส่งเสริมหรือโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สำหรับผู้มีอายุ 20 ปีขึ้นไป โปรดดื่มอย่างรับผิดชอบ
Discover the culture behind every bottle
We share brewery stories, tasting notes and the craft of koji & fermentation — for educational and cultural purposes only.
เราถ่ายทอดเรื่องราวจากผู้ผลิต บันทึกรสชาติ และศาสตร์แห่งโคจิและการหมัก — เพื่อการศึกษาและวัฒนธรรมเท่านั้น
Follow on Instagram FacebookRelated Articles
“The Philosophy of Bespoke” / “SAKE HUNDRED, What Sets SAKE HUNDRED Apart from Ordinary Sake” / “Why the World Chooses IWC Winners: What the IWC Reveals About Award-Winning Sake Today” / “Sorn, Bangkok’s newly crowned Michelin three-star marvel”
Related Product(s)
SAKE HUNDRED SHINSEI / SAKE HUNDRED GENGA / SAKE HUNDRED AMAIRO / SAKE HUNDRED HAKUSO / SAKE HUNDRED SHIRIN / SAKE HUNDRED RAIHI / NIKO / BYAKKO BESPOKE / BYAKKO