เหตุผลที่ “ฟุตสึชู (普通酒)” คว้าถ้วยรางวัล

“NIKO (弐光)” ของ Shirataki Sake Brewery จังหวัดนีงาตะ กับการก้าวกระโดดที่ IWC 2026

ในบรรดาสาเกมีสาเกที่ดูแค่ฉลากแล้วไม่รู้ว่าข้างในเป็นอย่างไร “NIKO (弐光 นิโคะ)” ที่ Shirataki Sake Brewery (ก่อตั้งปี 1855) แห่งเอจิโกะยูซาวะ จังหวัดนีงาตะ ผลิต คือสาเกประเภทนั้นอย่างแท้จริง ตามกฎหมายถูกจัดเป็น “ฟุตสึชู (普通酒 สาเกธรรมดา)” แต่ในปี 2026 ในหมวดสาเกของเวทีประกวดสุราที่เป็นที่รู้จักในระดับโลก สาเกนี้ได้รับการประเมินที่ข้ามกรอบของการจัดประเภทนั้น

จากเหรียญเงิน สู่ถ้วยรางวัล

เวทีคือ IWC (International Wine Challenge) ปี 2026 จากผู้เข้าประกวดในหมวดสาเก 1,738 รายการ มีเพียง 59 รายการที่ได้รับเลือกให้ได้ “ถ้วยรางวัล” รางวัลสูงสุดที่มอบตามจังหวัดและหมวด NIKO ได้ถ้วยรางวัลในหมวด “จังหวัดนีงาตะ ฟุตสึชู”

ในปี 2025 ปีก่อนหน้า สาเกนี้ได้เหรียญเงินในหมวดเดียวกัน จึงเป็นการก้าวหน้าในเวลาเพียงหนึ่งปี ก่อนหน้านั้น ยังได้รางวัลเหรียญทองในหมวดจุนไมชู 51–65% ของ Kura Master 2025 ที่ฝรั่งเศส และได้เหรียญทองจาก Oriental Sake Awards 2025 (ฮ่องกง) ด้วย กล่าวได้ว่าหลังวางจำหน่ายราวหนึ่งปีครึ่ง ก็ได้รับการประเมินต่อเนื่องจากเวทีประกวดระดับนานาชาติถึงสามแห่ง

ทำไมจึงเป็น “ฟุตสึชู”

แล้วทำไม NIKO จึงถูกจัดเป็น “ฟุตสึชู” ตามกฎหมาย หากเติมวัตถุดิบเสริมที่อยู่นอกข้อกำหนดระหว่างการหมัก สาเกจะหลุดจากกรอบ “สาเกที่มีชื่อเรียกเฉพาะ (特定名称酒)” เช่นจุนไมไดกินโจ และถูกจัดเป็นฟุตสึชู ใน NIKO พวกเขาเลือกวัตถุดิบที่เป็นเอกลักษณ์เป็นวัตถุดิบเสริมนั้นเอง

จากของเหลือทิ้ง สู่แสงอีกดวง

วัตถุดิบเสริมนั้นคือ รำข้าว

“Byakko (百光)” รุ่นเรือธงของ SAKE HUNDRED เป็นที่รู้จักจากการขัดข้าวถึงขีดสุด คืออัตราขัดข้าว 18% เมื่อขัดข้าวทิ้งไป 82% ข้าวที่ใช้เป็นวัตถุดิบ 1.85 กิโลกรัม จะได้รำข้าวราว 1.5 กิโลกรัม ตามปกติรำข้าวนี้ทำให้รสสาเกเสียไป จึงไม่ใช้ในการผลิตสาเก และถูกทิ้งหรือนำไปใช้ในทางอื่น

Shirataki Sake Brewery นำรำข้าวนั้นใส่ในการหมักขั้นที่สี่ นี่คืออัปไซเคิลที่เปลี่ยน “สิ่งที่เคยถูกทิ้ง” ให้เป็น “วัตถุดิบแห่งความหวานชั้นดี” “นิ (弐)” เมื่อเทียบกับ “ฮยาคุ (百)” และ “โค (光)” แสงอีกดวง ความสัมพันธ์ของทั้งสองถูกจารึกไว้ในชื่อยี่ห้อ

การหมักสี่ขั้นด้วยโคจิขาว: นำโคจิของโชจูมาใช้กับสาเก

อีกหนึ่งความพิถีพิถันอยู่ที่การเลือกโคจิ สาเกตามปกติผลิตด้วยโคจิที่เรียกว่าโคจิเหลือง (黄麹) แต่ NIKO ตั้งใจใส่ “โคจิขาว (白麹)” ที่ใช้ในการทำโชจู เข้าไปในขั้นที่สี่ โคจิขาวสร้างกรดซิตริกมาก ทำให้เกิดความเปรี้ยวสดใสชวนให้นึกถึงส้ม ต่างจากความเปรี้ยวของสาเกทั่วไป (ที่เป็นกรดแล็กติกเป็นหลัก)

แม้เป็นรสหวานจัดที่ค่า SMV (日本酒度) ลบ 18 แต่กรดที่ความเป็นกรด 1.7 ช่วยให้โดยรวมกระชับขึ้น นอกจากนี้ การหมักที่อุณหภูมิต่ำมากทำให้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกิดระหว่างหมักถูกกักไว้ในสาเก เพิ่มความสดชื่นแบบมีฟองเล็กน้อย ในบันทึกการชิมอย่างเป็นทางการของ SAKE HUNDRED มีถ้อยคำที่บรรยายกลิ่นอย่างลูกแพร์ญี่ปุ่น สมูทตี้สตรอว์เบอร์รี ดอกไม้ขาว และอัลมอนด์สด

ดูที่เนื้อใน ไม่ใช่ฉลาก

สิ่งที่ NIKO แสดงให้เห็นคือ ชื่อเรียก “ฟุตสึชู” ไม่ได้หมายถึงระดับของสาเกเสมอไป สาเกขวดเดียวกันนี้ได้รางวัลเหรียญทองในหมวดจุนไมชู 51–65% ที่ Kura Master และถูกเลือกให้ได้ถ้วยรางวัลในหมวดฟุตสึชูที่ IWC การจัดประเภทต่างกันไปตามการประกวด แต่ก็ได้รับการประเมินในทุกเวทีตัดสิน

สู่กรุงเทพฯ

NIKO มีลักษณะเด่นคือการออกแบบรสสัมผัสที่เบาสบาย แอลกอฮอล์ 13.4% และฟองเล็กน้อยจากการหมักที่อุณหภูมิต่ำมาก ในปี 2025 มีการจัดงานที่ผู้ผลิตมีส่วนร่วมที่โรงแรมระดับพรีเมียมในกรุงเทพฯ ด้วย สาเกที่อยู่ลึกกว่าคำว่า “ฟุตสึชู” นี้ จะแนะนำต่อไปอย่างไร คำถามนั้นเองน่าจะค่อย ๆ ปรับเปลี่ยนวิธีเล่าเรื่องของวงการอย่างเงียบ ๆ

---

This article is intended solely to explore the brewing philosophy and cultural heritage of Shirataki Sake Brewery (the producer of NIKO) and the SAKE HUNDRED brand, and does not aim to promote or encourage the consumption of alcohol. / บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับปรัชญาการผลิตและมรดกทางวัฒนธรรมของโรงสาเก Shirataki (ผู้ผลิต NIKO) และแบรนด์ SAKE HUNDRED เท่านั้น มิได้มีเจตนาเพื่อส่งเสริมหรือโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สำหรับผู้มีอายุ 20 ปีขึ้นไป โปรดดื่มอย่างรับผิดชอบ

---

Related Articles

“ความหรูหราของการ “สั่งตัด”” / “ทำไมโลกจึงเลือกสาเกที่ได้รับรางวัล IWC: ภาพสะท้อนของสาเกรางวัลในยุคปัจจุบันผ่านเวที IWC” / “เลือกโรงสาเกให้เหมาะกับแต่ละผลิตภัณฑ์: BYAKKO BESPOKE และ NIKO ของ SAKE HUNDRED”

---

Related Product(s)

SAKE HUNDRED SHINSEI / SAKE HUNDRED GENGAI / SAKE HUNDRED AMAIRO / SAKE HUNDRED SHIRIN / SAKE HUNDRED RAIHI / SAKE HUNDRED NIKO / SAKE HUNDRED BYAKKO BESPOKE / SAKE HUNDRED BYAKKO