รูปทรงแก้วเปลี่ยนช้ากว่าสุรา—คูปและฟลูตของแชมเปญ

ในปี ค.ศ. 1874 มาดามหลุยส์ ปอมเมอรี (Louise Pommery) ซึ่งขณะนั้นเป็นผู้นำกิจการปอมเมอรี (Pommery) ในแคว้นแชมเปญของฝรั่งเศส ได้ผลิตแชมเปญที่ลดปริมาณน้ำตาลลงอย่างมาก เพื่อส่งไปยังตลาดลอนดอน นี่ถือกันว่าเป็นจุดเริ่มต้นของรสดรายที่ภายหลังถูกเรียกว่า “บรูต (Brut)” ในยุคนั้นแชมเปญรสหวานเป็นกระแสหลัก ส่วนรสดรายเป็นข้อยกเว้น

ยุครสหวาน ใช้แก้วคูปปากกว้าง

แชมเปญเกิดฟองจากการหมักครั้งที่สองภายในขวด หลังจากกำจัดตะกอนที่เกิดจากการหมักออกแล้ว จะมีการเติมลิเคียวร์ที่มีน้ำตาลผสมอยู่ตามความจำเป็น ขั้นตอนนี้เรียกว่าโดซาจ (dosage) การจัดประเภทว่าเป็นรสหวานหรือรสดรายนั้น กำหนดโดยปริมาณน้ำตาลที่มีอยู่ในไวน์ที่ผลิตเสร็จแล้ว

แชมเปญในคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีความหวานแตกต่างกันไปตามตลาดส่งออก และกล่าวกันว่าบางส่วนมีปริมาณน้ำตาลอยู่ที่ 100 ถึง 300 กรัมต่อลิตร กฎระเบียบยุโรปในปัจจุบันแบ่งออกเป็น 7 ประเภทตามปริมาณน้ำตาล โดยกำหนดให้บรูตมีปริมาณน้ำตาลน้อยกว่า 12 กรัมต่อลิตร ส่วนประเภทที่หวานที่สุดคือ “ดูซ์ (Doux)” กำหนดไว้ที่มากกว่า 50 กรัมต่อลิตร กล่าวได้ว่าแชมเปญรสหวานในคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีปริมาณน้ำตาลสูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำของดูซ์ ซึ่งเป็นประเภทที่หวานที่สุดตามการจัดประเภทในปัจจุบันอยู่มาก

หนึ่งในแก้วที่ใช้กันในคริสต์ศตวรรษที่ 19 คือ “คูป (Coupe)” ซึ่งมีปากกว้างและทรงเตี้ย คูปเป็นที่รู้จักจากเรื่องเล่าที่ว่าถูกออกแบบตามรูปทรงพระอุระของพระนางมารี อ็องตัวแน็ต (Marie Antoinette) พระราชินีแห่งฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม หากยึดตามข้อสันนิษฐานที่ว่าคูปถูกสร้างขึ้นในอังกฤษราวปี ค.ศ. 1663 ช่วงเวลาดังกล่าวย่อมไม่สอดคล้องกับพระนางซึ่งประสูติในปี ค.ศ. 1755 นอกจากนี้ ยังมีภาชนะพอร์ซเลนที่ตกทอดมา ซึ่งกล่าวกันว่าจำลองรูปทรงจากพระอุระของพระราชินี แต่ภาชนะนั้นใช้สำหรับดื่มนม ไม่ใช่แก้วแชมเปญ

แม้รสดรายแพร่หลาย คูปก็ยังถูกใช้ต่อไป

แชมเปญแบบดรายของมาดามปอมเมอรีได้รับการยอมรับในตลาดอังกฤษ ซึ่งนิยมรสชาติที่ลดความหวานลง และในคริสต์ศตวรรษที่ 20 รสดรายก็กลายเป็นกระแสหลักของแชมเปญ

สิ่งที่แพร่หลายในคริสต์ศตวรรษที่ 20 คือแก้ว “ฟลูต (Flute)” ทรงเรียวยาว ฟองที่ลอยขึ้นต่อเนื่องเป็นสายเดียวจากก้นแก้วนั้น ภาษาฝรั่งเศสเรียกว่า “เปอร์ลาจ (Perlage)” และถูกเปรียบเทียบกับสร้อยคอไข่มุก แก้วฟลูตมีทรงสูง ทำให้ระยะทางที่ฟองลอยขึ้นยาวขึ้นตามไปด้วย เป็นรูปทรงที่ออกแบบมาเพื่อให้มองเห็นฟอง

อย่างไรก็ตาม การถือกำเนิดของรสดรายกับการเปลี่ยนแก้วไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกัน แม้รสดรายจะแพร่หลายแล้ว คูปก็ยังคงใช้กันต่อไปเมื่อเข้าสู่คริสต์ศตวรรษที่ 20

ไม่ใช่แค่ฟอง กลิ่นหอมก็ได้รับความสนใจเช่นกัน

หนังสือเล่มหนึ่งของนักข่าวสายไวน์ชาวญี่ปุ่น ซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2026 ระบุว่า ร้านอาหารที่เลือกใช้แก้วทรงทิวลิปขนาดใหญ่ขึ้นเล็กน้อยหรือแก้วไวน์ขาวแทนแก้วฟลูตเมื่อเสิร์ฟแชมเปญ กำลังมีจำนวนเพิ่มขึ้น แก้วทรงทิวลิปมีลักษณะเป็นทรงป่องตรงกลางและสอบเข้าที่ปากแก้ว เหตุผลคือกลิ่นหอมอันซับซ้อนของแชมเปญที่มีระยะเวลาการบ่มยาวนาน มักไม่ค่อยฟุ้งกระจายในแก้วที่แคบเกินไป

ความหวาน ฟอง กลิ่นหอม สิ่งที่ผู้คนให้ความสนใจในตัวแชมเปญนั้นเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย รูปทรงของแก้วสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงนั้น

ในกรณีของสาเก ก็มีตัวอย่างการใช้แก้วไวน์โดยให้ความสนใจกับกลิ่นหอมของสาเกกินโจเช่นกัน

สิ่งที่มาดามปอมเมอรีลดลงในปี ค.ศ. 1874 คือปริมาณน้ำตาล ส่วนคูปหลังจากนั้นก็ยังคงใช้กันต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 20 การเปลี่ยนแปลงของสุราและการเปลี่ยนแก้วจึงไม่ได้ดำเนินไปด้วยความเร็วเดียวกัน

This article is intended solely to explore the winemaking artistry and cultural heritage of Champagne and its glassware, and does not aim to promote or encourage the consumption of alcohol. / บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับศิลปะการทำไวน์และมรดกทางวัฒนธรรมของแชมเปญและแก้วที่ใช้เท่านั้น มิได้มีเจตนาเพื่อส่งเสริมหรือโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สำหรับผู้มีอายุ 20 ปีขึ้นไป โปรดดื่มอย่างรับผิดชอบ

Related Articles

“เหตุใดภาชนะจึงมีรูปทรงเช่นนี้ ปริศนาเล็ก ๆ เรื่องรูปทรงกับกลิ่น” / “เบลนด์เดียวกัน เวลาต่างกัน: ทำความเข้าใจ Cuvée 72 ของ Bruno Paillard” / “Champagne! 1.”

Related Product(s)

BRUNO PAILLARD Cuvée 72 M.V.