世界のスピリッツ 32の生い立ち
Thirty-Two Spirits, Where They Began
Why is the Johnnie Walker bottle square? Why can tequila only be made in that one place? The names are familiar, but there is rarely a chance to learn where and why each spirit began. This page traces the starting point of thirty-two widely known spirits, as far as the record allows.
Barley and Corn — Whisky
In cool land where grapes would not ripen, barley grew instead. Scotland's oldest surviving record dates to 1494, when the Exchequer Rolls note that malted barley was supplied to Friar John Cor of Lindores Abbey for making "aqua vitae," the water of life. "Uisge beatha," Gaelic for water of life, later became the word whisky.
Cross the Atlantic and the grain changes. Immigrants from Scotland and Ireland distilled with rye at first, but once they settled in the South, corn — which grew better there than rye — became available. Bourbon is the product of that substitution.
01Johnnie WalkerThe year the company gives as its founding1820
It was not the founder but his son who turned this whisky into a global product.
John Walker ran a grocery shop in Kilmarnock. For grocers of the time, blending and selling tea and spirits under their own house recipe was an entirely ordinary line of business. The spirits sold through his shop would later become what is known as blended Scotch.
It was his son Alexander, who took over the shop in 1857, who shaped its look. The square bottle adopted in 1860 was chosen for practical reasons: more bottles fit into the same wooden export crate, and they were less likely to break in transit. The label tilted at a 24-degree angle was trademarked in 1877. The striding-man logo dates to 1908, first drawn by the illustrator Tom Browne on the back of a menu card.
02GlenfiddichFounded1887
Until 1963, malt whisky did not travel abroad under its own distillery's name.
William Grant began distilling in Dufftown in 1887. For more than seventy years after that, most malt whisky from any single distillery disappeared without a name, used as a component blended into whiskies that carried no trace of its origin.
In 1963, the founder's great-grandsons, brothers Sandy and Charles Grant Gordon, began selling their own malt abroad under the distillery's name. It was marketed at the time as "Straight Malt"; the term single malt was not yet in common use. The market known today as single malt grew out of that decision.
03LaphroaigFounded1815
The island had little wood, but fuel lay underfoot.
Brothers Donald and Alexander Johnston began distilling on the south coast of Islay in 1815. The family continued to run the distillery until 1954.
What defines Islay whisky is the smoke from peat burned to dry the barley. Peat forms when plant matter accumulates in wetlands without fully carbonizing, and on an island short of timber, it long served as everyday fuel. The water from the Kilbride Burn used in production also flows through a layer of peat.
On June 29, 1994, the then Prince Charles visited the distillery and granted it a Royal Warrant on the spot.
04Jack Daniel'sThe year the company gives as its founding1866
It took a hundred and fifty years for the name of the person who taught the method to appear in the official history.
What separates Tennessee whiskey from other American whiskeys is a step in which the freshly distilled spirit is filtered slowly through a layer of sugar maple charcoal before it goes into the barrel. Known as the Lincoln County Process, it was written into Tennessee law in 2013 (Tennessee Code Annotated §57-2-106) as a condition for calling a whiskey Tennessee whiskey within the state.
The company's official history now states clearly who taught this method to Jack Daniel: a preacher named Dan Call, and a man named Nathan "Nearest" Green, who was enslaved at the time. Jack Daniel later hired Green as the distillery's head distiller — in the company's own words, the role equivalent to today's master distiller. Filtering through charcoal was the specialty Green brought to it.
At this distillery, the story of the process and the story of the person are not separate.
This account follows the history the company currently presents on its official website. The company began stating it publicly after the New York Times reported on it in 2016.
05Jim BeamThe year the company gives as its founding1795
What counts as bourbon is decided not by the maker but by federal regulation.
Jacob Beam is said to have sold his first barrel in Kentucky in 1795, and the Beam family has been distilling for seven generations since. The product was then sold as "Old Jake Beam Sour Mash"; in 1880, under his son David, it was renamed "Old Tub." The name James Beauregard Beam — Jim Beam — was not used on the product until after Prohibition ended.
Federal regulation sets the conditions for calling a whiskey bourbon: the grain mix must be at least 51 percent corn, distillation must not exceed 160 proof, it must go into new charred oak barrels at no more than 125 proof, and no coloring or flavoring may be added. On May 4, 1964, Congress passed a concurrent resolution recognizing bourbon as a distinctive product of the United States.
The regulation is now found at 27 CFR §5.143. Section 5.22, long the standard citation, was renumbered in a 2020 revision.
06Maker's MarkFounded1953
They set aside rye and used winter wheat instead.
Bill Samuels Sr. bought the Burks' Distillery in Loretto, Kentucky, in October 1953. Production began the following year, in 1954, and the first bottling came in 1958 — the red wax seal dates from that release.
The mash bill uses no rye, replacing it with winter wheat. Rye had long been the standard secondary grain in bourbon, so this was an unconventional choice at the time. The wax seal is still applied by hand, one bottle at a time.
The company says the name comes from the mark a pewter craftsman stamps into a finished piece — a maker's mark.
07JamesonFounded1780
One of the defining names in Irish whiskey was founded by a Scot.
John Jameson was born in Alloa, Scotland, in 1740 and moved to Dublin in the late 1770s. A distillery was set up on Bow Street in 1780. Where Scotch of the time was typically distilled twice, Jameson distilled three times. That process still characterizes much of Irish whiskey today.
In the twentieth century, Irish whiskey entered a long decline. Trade friction with Britain over Irish independence cost it export markets, and Prohibition in the United States, which lasted from 1920 to 1933, closed off its largest market. The number of working distilleries fell to a handful. Jameson is one of the names that made it through to the other side.
From Medicine to Drink — Gin
Gin began as something closer to medicine. The word comes from the Dutch jenever, meaning juniper berry. Accounts of steeping juniper in spirit for its medicinal properties already appear in thirteenth-century Flemish texts.
In England, this turned into a cheap, mass-produced good. After the Glorious Revolution of 1688 put the Dutch-born William III on the throne, heavy duties were placed on French wine and brandy, while a 1690 law encouraged distilling from domestic grain. The Gin Craze, a serious social problem in eighteenth-century London, was a product of this tax policy. A 1736 law imposed a steep licensing fee but only pushed production further beyond the reach of enforcement; a new law followed in 1751. That same year, William Hogarth's engraving "Gin Lane" appeared. The style known today as London dry took shape after this period of disorder had settled down.
08Gordon'sFounded1769
Some spirits are defined not by what goes in, but by what is left out.
Alexander Gordon began distilling in Southwark, London, in 1769. The operation moved to Clerkenwell in 1786.
London dry gin is defined by a rule: nothing may be added for flavor or sweetness after distillation. Juniper forms the core, with botanicals such as coriander seed, angelica root, licorice, orris root, and citrus peel used during distillation itself. Gordon's recipe remains undisclosed to this day.
09TanquerayFounded1830
The shape of the bottle comes not from drinkware, but from a piece of equipment.
Charles Tanqueray was born into a clergyman's family in Bedfordshire and set up a distillery in Bloomsbury, London, in 1830. Its signature recipe is said to have been settled in 1838.
The distinctive bottle — with its three-part, waisted shape — has been used since 1948. In the 1920s the company sold a pre-mixed product in a bottle styled after a cocktail shaker, and that shape is said to have inspired it.
10BeefeaterThe year the brand began1876
Many gins that call themselves London dry are no longer made in London.
James Burrough was from Devon. After working as a pharmacist in Toronto, Canada, he returned to London and bought a distillery in Chelsea in 1863. The distillery itself had opened in 1820. The name Beefeater came into use in 1876, and the company marks that year as the brand's birth.
The term London dry gin is a rule about method, not a designation of place; it can be used no matter where a gin is made. Beefeater, however, has gone on distilling in Kennington, central London, since 1958.
11Hendrick'sReleased1999
It was the assumption that juniper must be the centerpiece that it set aside.
William Grant & Sons — the same company behind Glenfiddich — released it in 1999 from its Girvan distillery in Scotland. The recipe was put together by the company's master distiller, Lesley Gracie.
The use of cucumber and Bulgarian rose is a deliberate departure from the traditional London dry template. The gin is also made by distilling in two stills of different character and blending the results. Together with a dark, apothecary-like bottle, it was a product that questioned the assumptions behind what gin was supposed to be.
Grain from the North — Vodka
What separates vodka from other spirits is neither aging nor botanicals, but the idea of removing as much flavor derived from the raw material as possible. EU regulation writes this into the definition. US regulation once specified "no distinctive character, aroma, taste, or color," but that language was revised in April 2020 to reflect how widespread flavored products had become.
A dispute broke out within the EU between 2006 and 2008 over what raw materials should be allowed. Countries in the so-called vodka belt — Poland, the Baltic states, the Nordic countries — argued that vodka should be limited to grain and potatoes. The regulation that finally emerged permits a wider range of raw materials, settling the dispute by requiring the raw material to be stated on the label when it is something other than grain or potatoes.
12SmirnoffFounded1864
A company name lost to revolution crossed the ocean and was reborn as a different spirit.
Pyotr Smirnov began distilling in Moscow in 1864. The 1917 revolution nationalized the business, and the family left the country. His son Vladimir restarted it in Paris, changing the Russian spelling to a French-styled one — the spelling used today dates from that change.
In the 1930s, Rudolph Kunett, a Russian-born businessman who had moved to the United States, bought the North American rights. Vodka was barely known in America at the time, and it was marketed with the line "White whiskey — no taste, no smell." It was an unusual advertisement, one that framed its resemblance to nothing else as an advantage.
13AbsolutFounded1879
The shape of the bottle comes not from a liquor bottle, but from a medicine bottle.
Lars Olsson Smith launched it in 1879 under the name "Absolut Rent Brännvin" — absolutely pure spirit. For its time, it was distilled to an unusually high degree of rectification.
It took its present form a hundred years later. The bottle prepared for its 1979 launch in the US market had a rounded shape inspired by old Swedish medicine bottles, with text printed directly onto the glass instead of a paper label. It is often cited as a case where the container, rather than the contents, became the face of the brand.
14ŻubrówkaSources vary on when it originated
Every bottle holds a single blade of grass.
The Białowieża Forest in northeastern Poland is a UNESCO World Heritage site, a primeval forest home to the European bison. The bison grass (Hierochloe odorata) used in Żubrówka is gathered from around this forest. According to reference sources, both the traditionally made version and the one sold in the United States come with a single dried blade of grass in the bottle.
This grass naturally contains coumarin. US federal regulation (21 CFR §189.130, 1954) deems food containing added coumarin adulterated, and for a long time the traditionally made Żubrówka was not sold in the United States. A reformulated version with the coumarin removed entered the US market under a different name between 2010 and 2011.
Poland's connection to vodka is old. The earliest known appearance of the word "wódka" in a document is said to be in 1405, in court records from Sandomierz, where at the time it referred to something closer to medicine than to a drink. Specific steps for making vodka from rye are recorded in a book published in Kraków in 1693 by Jakub Kazimierz Haur.
Estimates of when Żubrówka originated vary, from the fourteenth to the sixteenth century, depending on whether the source is the brand's own account or a reference work. This page does not assign it a specific year.
A Byproduct of Sugar — Rum
Making sugar always leaves molasses behind. When cane juice is boiled down to draw out the crystals, a thick liquid that will not crystallize remains — roughly one part molasses for every two parts sugar. Rum is this leftover, fermented and distilled; it is said to have begun in the seventeenth-century Caribbean. At first it was simply a way of disposing of an industrial byproduct, not something designed as a product.
Those sugar plantations were run on the forced labor of people brought across the Atlantic. Europe to West Africa, West Africa to the Caribbean and the Americas, the Caribbean back to Europe — this has been explained through the pattern known as the "triangular trade." Historians note, however, that this triangle is a simplified diagram for teaching purposes, and that actual trade was more multidirectional and complex. Opinion is also divided on how central rum itself was as a trade good. What can be stated here is that the sugar and distilling industries were built on that labor.
15BacardíFounded1862
In its hundredth year, the company lost its country.
Facundo Bacardí Massó was born in Catalonia, Spain, in 1813, and moved to Cuba in 1830. He initially traded in wine. On February 4, 1862, he began distilling in Santiago de Cuba.
Rum of the time was a rough spirit, but the company says that filtering it through charcoal and aging it in barrels produced a clearer, lighter style — an account it presents as the origin of its technique. The bat pictured on the label, the company also says, was suggested by the founder's wife, Amalia, after she noticed bats roosting in the distillery's rafters.
On October 14, 1960, Cuba's revolutionary government seized Bacardí's assets on the island without compensation. The family and the business moved abroad, and production has continued since then in Puerto Rico and elsewhere.
16Havana ClubThe year the brand began1934
A spirit sold under the same name belongs to a different company depending on the market.
In 1878, José Arechabala founded a sugar and distilling business in Cárdenas, Cuba. A product named Havana Club was launched half a century later, on March 19, 1934.
In 1960, the revolutionary government nationalized the company's assets, and the family left the country. Around 1972, the Cuban government began selling under this name in international markets. The US trademark registration lapsed in 1973, and the Cuban side registered the trademark in 1976. A dispute over rights within the United States has continued for more than thirty years since.
Today, in most markets around the world, the version made by Pernod Ricard and the Cuban side circulates under this name; within the United States, it is the version Bacardí makes in Puerto Rico that carries the name.
Both sides assert their own legitimacy, and the dispute remains unresolved. This page does not take either side.
17Captain MorganThe year the brand began1944
The man behind the name was real. He had nothing to do with rum.
Sir Henry Morgan was a privateer captain born around 1635 in Wales. Charles II knighted him in 1674, and he served as lieutenant governor of Jamaica from around the following year. He died in 1688. There is no record of him having any involvement in making spirits.
More than two hundred and fifty years after his death, in 1944, the Canadian drinks company Seagram borrowed his name for a dark rum made at the Long Pond distillery in Jamaica. The brand moved to Diageo in 2001.
What was borrowed was not his biography, but the Caribbean setting itself.
The Plant That Makes You Wait — Tequila and Mezcal
Agave is a succulent plant in the agave family, and it grows well even in dry, high-altitude volcanic soil. Jalisco receives about 700 millimeters of rain a year, concentrated between June and September, in soil that is volcanic in origin and drains well. This does not mean the land cannot grow grain — Jalisco is also a corn-growing region — but compared to grain, which needs reliable irrigation, agave suited these conditions.
And agave is a plant that makes you wait. It takes six to eight years before it can be harvested.
Where the name tequila can be used is defined by the denomination of origin published in Mexico's official gazette on December 9, 1974: all of Jalisco state, plus parts of Guanajuato, Michoacán, Nayarit, and Tamaulipas. The raw material is limited to blue agave. Mezcal's denomination of origin was published twenty years later, on November 28, 1994.
18José CuervoThe year permission to distill was granted1795
Thirty-seven years passed between receiving the land and being allowed to make spirits on it.
On November 2, 1758, José Antonio de Cuervo y Valdés received a grant of land from King Ferdinand VI of Spain. At this point, however, he could not make spirits: in 1785, Carlos III banned the production of spirits in the colonies to protect wine and brandy made in Spain itself.
After the ban was lifted, José María Guadalupe de Cuervo obtained a permit to produce spirits in 1795. The La Rojеña distillery was built in 1812, and it is often described as the oldest distillery still operating in Latin America.
These three dates each mark a different thing: the land, the permit, and the distillery.
19PatrónFounded1989
It began with a single bottle seen in Mexico.
The company says it began when Martin Crowley, on a business trip to Mexico, came across a hand-blown glass bottle and brought the idea to John Paul DeJoria. That was in 1989.
It is produced in small batches, and each bottle is finished by hand. At a time when tequila production centered on industrial mass production, it demonstrated that another way of making it was possible.
20MezcalA category with no single founding year
It is roasted in a pit dug into the earth.
The core of the agave plant, called the piña, is placed in a pit dug into the ground, covered with heated stones and earth, and slow-roasted for several days. Mezcal's characteristic smoky aroma comes from this step. Where tequila is restricted to blue agave, mezcal uses many different species of agave.
Some bottles contain a larva. It is the larva of a moth that lives on agave, and tracing the record back shows the practice began in the 1940s as a way of distinguishing export bottles from others. The earliest example that can be confirmed in writing dates to 1944, preserved in the record of a trademark dispute between two brands each claiming to be the one "with the worm."
Distilling Wine — Brandy
The Cognac region — the Charente river valley in western France — has chalky soil. The white grapes grown there are high in acid, and the wine made from them is low in alcohol. It could not survive a long sea voyage.
In the sixteenth century, Dutch merchants who bought wine from the region began boiling it down for transport. In Dutch this was brandewijn, burnt wine, which became the English word brandy. The purpose was shipping, not improving the flavor. Over the seventeenth century the technique of double distillation was worked out, and as the spirit rested in oak casks, this solution to a transport problem became a drink in its own right. The cru classification of the region was fixed in 1938.
21HennessyFounded1765
An Irish surname survives on a spirit that represents France.
Richard Hennessy was born in County Cork, Ireland, in 1720. He left Ireland as a Jacobite loyal to the House of Stuart and served as an officer in the French army.
After leaving the army, he started a business in Cognac in 1765. His surname has remained attached to a spirit from western France ever since. It is a case where the name on a region's signature product came from neither a place name nor a family trade, but from one soldier who arrived from elsewhere.
22Rémy MartinFounded1724
It limits itself to grapes from just two crus.
Rémy Martin was a grape grower born in 1695 in Rouillac, near Cognac, and he started the business in 1724.
The Cognac region is divided into several crus. Rémy Martin uses grapes only from the two regarded as the most central — Grande Champagne and Petite Champagne — and a blend containing more than half Grande Champagne is called "Fine Champagne." The company is one of the few producers built around this distinction.
The company says the centaur emblem was adopted in 1870 by the then head of the house, Paul-Émile Rémy Martin, after his own star sign.
23CalvadosEarliest record1553
Where there were no grapes, there were apples.
Normandy has a cool, damp maritime climate unsuited to wine grapes, but apples have been grown there since ancient times. The oldest record on paper dates to 1553, a note that the local nobleman Gilles de Gouberville distilled apples himself.
In the late nineteenth century, when phylloxera devastated vineyards across France, this grape-free spirit rose in relative standing.
Recognition of the appellation came in stages. "Calvados du Pays d'Auge" was recognized first, in 1942, with other areas following after.
Other Spirits of the World
The six chapters so far have covered spirits born in Europe and its colonies. But distillation has also taken place outside that world. Brazil has a spirit made from sugarcane, the Andes one made from grapes, the Nordic countries one made from grain and caraway, and China one made from sorghum and qū. Italy has a spirit made from what is left after pressing wine.
And there is one spirit that the law erased outright, only for it to return a hundred years later.
24AbsintheThe year the Pontarlier distillery was built1805
The compound blamed for its ban was cleared by analysis a hundred years later. The cause was proof and impurities.
In 1797, Major Dubied bought a recipe for a wormwood-based spirit from the Henriod sisters, and the following year he founded a company in Couvet, Switzerland. His son-in-law, Henri-Louis Pernod, built a distillery across the border in Pontarlier, France, in 1805 — a location chosen, it is said, to avoid tariffs. In the late nineteenth century, when phylloxera devastated French vineyards and drove up the price of wine and brandy, absinthe spread to fill the gap. In Paris it became known as "the green fairy" and came to be spoken of alongside the names of painters and poets.
In 1905, a murder in Switzerland became a pretext for the movement calling for a ban. Even though the prosecution itself told the court that absinthe made up only a small part of what the defendant had drunk that day, the case became known as the absinthe murder. More than eighty thousand signatures were collected, and following a 1908 referendum, Switzerland banned absinthe in 1910. Belgium banned it in 1905, the Netherlands in 1910, the United States in 1912, and France in 1915. The justification given was a theory that thujone, a compound in wormwood, caused a distinctive form of poisoning.
That theory was tested nearly a hundred years later. A research team led by the German food chemist Dirk W. Lachenmeier analyzed unopened bottles of pre-ban absinthe between 2007 and 2008. The thujone concentration was no different from that in absinthe made today. The symptoms reported at the time have since been attributed to an alcohol content above fifty percent and to impurities present in the poor-quality industrial alcohol used.
The legal reversal also came in stages. The EU set an upper limit on thujone in a 1988 directive, permitting products that met it. Switzerland followed in 2005, the United States in 2007. It was not until 2011 that the name "absinthe" itself could be used again in France.
The 1912 US ban rested on treating drinks containing wormwood compounds as "adulterated." It is the same mechanism that kept Żubrówka out of the US market for so long over coumarin.
25CachaçaThe Cachaça Revolt1660
The crown banned it, and the colony rose up.
Where rum is made from molasses, cachaça is made by fermenting and distilling freshly pressed sugarcane juice directly. The Portuguese brought sugarcane in the sixteenth century, and cachaça is said to have originated as a substitute for bagaceira, a spirit made back home from pressed grape skins.
In 1647, the Portuguese crown banned the production of cachaça in the colony to protect wine and brandy made at home. In 1660, producers and plantation owners rose up around Rio de Janeiro, in what became known as the Cachaça Revolt.
In 2001, the Brazilian government legally defined the name "cachaça" as a product of Brazil by decree.
The same pattern — banning spirits production in a colony to protect the home country's own — appears again with José Cuervo in Chapter 5: the ban issued by Spain's King Carlos III in 1785.
26PiscoTwo countries claim its origin; no single year is given
Two countries each say it is theirs.
It is a grape spirit, and both Peru and Chile claim to be its birthplace.
Peru argues that the name comes from Pisco, a port town on its Pacific coast from which records show wine and spirits were shipped between the sixteenth and seventeenth centuries. Chile points out that at the time, Peru and Chile were not yet separate, both part of the Spanish Viceroyalty of Peru, and cites its own earlier commercial registration of the name.
Behind this lies the War of the Pacific, which began in 1879, and the border changes that followed it. The dispute is as much a story about the two countries' modern history as it is about a spirit.
In 2024, a regional committee of UNESCO's Memory of the World program registered historical documents submitted by Peru. This is a procedure for preserving historical records, not a ruling on which country's claim is correct. This page does not take either side.
27AquavitEarliest record1531
It crosses the equator twice before it is bottled.
It is distilled from grain or potatoes and flavored with caraway or dill. The name comes from the Latin aqua vitae, water of life. The oldest record in the literature dates to 1531.
In 1805, a trading house in Trondheim, Norway, is said to have shipped out a cargo of aquavit that went unsold and came back, only for them to notice that the contents of the barrels had changed along the way. Since then, the practice of sending barrels on a voyage across the equator has continued. The name "Linie" refers to that line — the equator. The voyage is still made today.
28BaijiuA category with no single founding year
It belongs to the same qū family as sake and shochu.
It is a Chinese distilled spirit made mainly from sorghum. Two features define it: the use of qū, and fermentation in a solid state rather than a liquid one.
Qū is a saccharifying agent made by growing mold on grain, a mechanism common to spirits across East Asia. The mold species differs from the koji used in Japanese sake and shochu, but the underlying idea — converting the grain's starch into sugar before fermenting it — belongs to the same lineage. It starts from a different point than European whisky or vodka, which rely on enzymes from malted grain.
Steamed grain is packed into fermentation pits in the ground, fermented without added water, and distilled as it is. This solid-state fermentation is what determines baijiu's aroma. Well-known labels include Moutai.
29GrappaIts name is protected under EU regulation
It is made from what remains after the wine is pressed.
Pressing grapes to make wine leaves behind skins, seeds, and stems. This is called pomace, or vinaccia in Italian. Grappa is made by fermenting and distilling this leftover material.
No date of origin can be pinpointed. It is known to have been made in northern Italy since ancient times, but no record survives showing exactly when it began.
Protection of the name is recent. Under EU regulation, only spirits made from Italian pomace may be called grappa. A spirit made the same way also exists in France, where it is called marc.
Japan
In every chapter, the same question has come up again: what grew in this land, what was at hand. Japan answers the same question. In Japan's case, though, one of the answers came from across the sea.
30YamazakiYear construction began1923
Japanese whisky began at a druggist's shop.
Shinjiro Torii trained at an Osaka wholesaler of medicinal herbs and imported Western liquor, then opened his own shop in 1899. It later became Kotobukiya, known today as Suntory. In 1923, he began building a distillery at Yamazaki, on the border between Kyoto and Osaka. Construction was completed on November 11 of the following year, 1924. The company describes it as Japan's first malt whisky distillery.
Yamazaki was chosen because it was a humid, mist-prone place where the Kizu, Katsura, and Uji rivers meet, and because it had abundant water. It is also the site where Sen no Rikyū once built a tea house.
For the construction, Torii brought in Masataka Taketsuru. In 1918, Taketsuru had traveled to Scotland on assignment from Settsu Shuzo, studying chemistry at the University of Glasgow while observing distilleries there firsthand.
The first release, "Shirofuda" (White Label), came out on April 1, 1929, and followed the smoky style of the original Scottish whisky. It was not well received in Japan at the time.
31YoichiFounded1934
For the years it took to make whisky, they sold apple juice.
On July 2, 1934, Masataka Taketsuru founded Dai Nippon Kaju Co., Ltd. — later Nikka Whisky. That October, the distillery at Yoichi was completed.
As the company name suggests, the initial business was apple juice. Whisky takes several years to go from mash to marketable product, and apples, a local specialty of Yoichi, funded the company through that wait. The name Nikka comes from Nikka — short for Dai Nippon Kaju.
The circumstances of his leaving Kotobukiya are often told as a falling-out with Torii. What the record actually shows is that his ten-year contract expired in March 1934, that he had already finished training Torii's successor, and that the Tsurumi plant was sold in November 1933 without his being informed.
Taketsuru himself repeatedly said he chose Yoichi because its climate and terrain resembled Scotland's. Since distilling began in 1936, the distillery has continued to heat its pot stills directly over coal fires.
32AwamoriEarliest recorded mention1534
Okinawa's spirit is made with Thai rice. The reason is not the one commonly assumed.
In 1534, Chen Kan, an investiture envoy sent from Ming China to Ryukyu, wrote in his Shi Liuqiu Lu: "其南番酒則出自暹羅" — the liquor of the southern foreign lands comes from Siam, that is, present-day Thailand. Several theories exist about how the technique of distillation reached Ryukyu; the one still regarded as most likely is the theory the historian Higaonna Kanjun proposed in his 1941 Awamori Zakkō, tracing the origin to the Thai still known as the "lao long." It is not settled historical fact.
Today's awamori is made with Thai indica rice. But this has not been the case since the fifteenth century. From the era of the Ryukyu Kingdom through the Meiji period, the rice mainly used came from China; Thai rice only became the standard between the late Taishō and early Shōwa periods. Shifts in rice prices prompted rice from various sources to be tried, and Thai rice was chosen from among them — because it breaks apart easily and has little stickiness, which lets black koji mold spread through it more readily, and because it makes fermentation temperature easier to control.
That black koji mold — Aspergillus luchuensis — was first isolated scientifically in 1901 by Inui Tamaki of Tokyo Imperial University. It produces large amounts of citric acid, a property that has protected fermentation in the subtropics, where unwanted microbes multiply easily.
A record from four hundred years ago, and a choice made a hundred years ago. These are two separate events.
Among the thirty-two, most of the dates that can be pinned down cluster in the late eighteenth and nineteenth centuries. Distillation itself is far older, but many of the spirits known by name today took their commercial shape in this period.
And one more thing. Lining up all thirty-two makes something else visible: what finally fixed the shape of a spirit was often not its maker but the law. The definition of bourbon, the region allowed to make tequila, the name grappa, the hundred-year gap in absinthe's history — all of them sit on a line the law drew.
Each entry is based on material the makers themselves have published, on regulations from public authorities, and on news reporting and research. Where an anecdote is one a brand has long told about itself, it is written so the reader can see who is telling it. Anything where sources disagreed, or that could not be confirmed, has been left out. This is not a ranking, and it does not suggest that one label is better than another.
This page is educational content about the history and culture of the world's distilled spirits. Alcohol is for persons of legal drinking age only. Excessive drinking is harmful to your health.
32 จุดกำเนิดของสุรากลั่นโลก
ทำไมขวด Johnnie Walker จึงมีทรงสี่เหลี่ยม ทำไมเตกีลาจึงผลิตได้เฉพาะในดินแดนแห่งนั้นเท่านั้น แม้จะรู้จักชื่อ แต่โอกาสที่จะรู้ว่าสุรานั้นถือกำเนิดขึ้นที่ใดและเพราะเหตุใดกลับมีน้อย หน้านี้ย้อนรอยจุดเริ่มต้นของสุรากลั่น 32 ชนิดที่เป็นที่รู้จักกันดีทั่วโลก เท่าที่มีบันทึกหลักฐานหลงเหลืออยู่
ข้าวบาร์เลย์และข้าวโพด — วิสกี้
ในดินแดนเย็นที่ปลูกองุ่นไม่ได้ผล ข้าวบาร์เลย์กลับเติบโตงอกงามแทน บันทึกเก่าแก่ที่สุดที่หลงเหลืออยู่ในสกอตแลนด์คือปี ค.ศ. 1494 ซึ่งบันทึกของกรมคลังระบุว่ามีการจ่ายมอลต์ข้าวบาร์เลย์ให้แก่จอห์น คอร์ (John Cor) พระในอารามลินโดเรส (Lindores Abbey) เพื่อใช้ทำ "อควา วิเท" (aqua vitae แปลว่าน้ำแห่งชีวิต) คำว่า "อุยส์เก เบอาฮา" (uisge beatha) ในภาษาเกลิก ซึ่งมีความหมายว่าน้ำแห่งชีวิตเช่นกัน ภายหลังได้กลายมาเป็นคำว่าวิสกี้
เมื่อข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกไป วัตถุดิบก็เปลี่ยนไป ผู้อพยพจากสกอตแลนด์และไอร์แลนด์ในช่วงแรกใช้ข้าวไรย์เป็นวัตถุดิบ แต่เมื่อย้ายถิ่นฐานลงไปทางใต้ก็พบว่าข้าวโพดซึ่งเติบโตได้ดีกว่าข้าวไรย์นั้นหาได้ง่ายกว่า เบอร์เบินจึงเป็นผลผลิตจากการเปลี่ยนวัตถุดิบครั้งนี้
01Johnnie Walkerปีที่บริษัทถือว่าเป็นปีก่อตั้ง1820
ผู้ที่ทำให้สุรานี้กลายเป็นสินค้าระดับโลกไม่ใช่ผู้ก่อตั้ง แต่คือลูกชายของเขา
จอห์น วอล์กเกอร์ (John Walker) เป็นเจ้าของร้านขายของชำในเมืองคิลมาร์น็อค สำหรับพ่อค้าขายของชำในยุคนั้น การปรุงชาและสุราตามสูตรผสมของร้านตนเองเพื่อจำหน่ายถือเป็นธุรกิจปกติทั่วไป สุราที่ร้านของเขาจำหน่ายในเวลาต่อมาได้กลายมาเป็นที่รู้จักในชื่อเบลนด์สก็อตช์ (blended Scotch)
ผู้ตัดสินใจเรื่องการออกแบบคืออเล็กซานเดอร์ (Alexander) ลูกชายผู้สืบทอดร้านต่อในปี 1857 ขวดทรงสี่เหลี่ยมที่นำมาใช้ในปี 1860 ถูกเลือกด้วยเหตุผลด้านการใช้งานจริง คือสามารถบรรจุลงในหีบไม้ใบเดียวกันได้มากขึ้นเมื่อส่งออก และแตกหักยากกว่าในระหว่างการขนส่ง ฉลากที่เอียง 24 องศาได้รับการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในปี 1877 ส่วนโลโก้ชายเดิน (Striding Man) มีขึ้นครั้งแรกในปี 1908 จากภาพที่ทอม บราวน์ (Tom Browne) นักวาดภาพประกอบ วาดไว้ด้านหลังการ์ดเมนู
02Glenfiddichปีก่อตั้ง1887
จนถึงปี 1963 มอลต์วิสกี้ยังไม่เคยถูกส่งออกไปต่างประเทศโดยใช้ชื่อโรงกลั่นของตนเอง
วิลเลียม แกรนต์ (William Grant) เริ่มกลั่นวิสกี้ที่เมืองดัฟทาวน์ในปี 1887 นับจากนั้นเป็นเวลากว่าเจ็ดสิบปี มอลต์วิสกี้ที่กลั่นจากโรงกลั่นเดี่ยวส่วนใหญ่ถูกนำไปใช้เป็นส่วนผสมของเบลนด์วิสกี้ที่รวมน้ำวิสกี้จากหลายแหล่งเข้าด้วยกัน โดยไม่ปรากฏชื่อโรงกลั่นต้นทางเลย
ในปี 1963 พี่น้องแซนดี้และชาร์ลส์ แกรนต์-กอร์ดอน (Sandy and Charles Grant Gordon) เหลนของผู้ก่อตั้ง ได้เริ่มจำหน่ายมอลต์วิสกี้ของบริษัทในต่างประเทศโดยใช้ชื่อโรงกลั่นของตนเอง ชื่อสินค้าในตอนนั้นคือ "Straight Malt" เนื่องจากคำว่าซิงเกิลมอลต์ (single malt) ยังไม่เป็นที่แพร่หลายทั่วไปในเวลานั้น ตลาดที่ปัจจุบันเรียกกันว่าซิงเกิลมอลต์นั้น ขยายตัวขึ้นมาจากการตัดสินใจครั้งนี้
03Laphroaigปีก่อตั้ง1815
บนเกาะขาดแคลนไม้ แต่เชื้อเพลิงกลับอยู่ใต้ฝ่าเท้า
พี่น้องโดนัลด์และอเล็กซานเดอร์ จอห์นสตัน (Donald and Alexander Johnston) เริ่มกลั่นวิสกี้บนชายฝั่งทางใต้ของเกาะไอเลย์ในปี 1815 การบริหารกิจการโดยทายาทตระกูลเดียวกันดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงปี 1954
สิ่งที่เป็นเอกลักษณ์ของวิสกี้ไอเลย์คือควันจากพีต (peat) ที่ใช้อบข้าวบาร์เลย์ให้แห้ง พีตคือซากพืชที่ทับถมในพื้นที่ชุ่มน้ำโดยไม่ผ่านกระบวนการเป็นถ่านหินอย่างสมบูรณ์ และเป็นเชื้อเพลิงในชีวิตประจำวันของเกาะที่ขาดแคลนไม้มาอย่างยาวนาน แม้แต่น้ำจากแม่น้ำคิลบไรด์ (Kilbride) ที่ใช้ในการผลิตก็ไหลผ่านชั้นพีตมาเช่นกัน
วันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 1994 เจ้าชายชาลส์ มกุฎราชกุมารแห่งอังกฤษในขณะนั้น เสด็จเยือนโรงกลั่นแห่งนี้ และในโอกาสนั้นเองโรงกลั่นได้รับสถานะ Royal Warrant ซึ่งเป็นการรับรองอย่างเป็นทางการในฐานะผู้จัดส่งสินค้าแด่ราชสำนักอังกฤษ
04Jack Daniel'sปีที่บริษัทถือว่าเป็นปีก่อตั้ง1866
ต้องใช้เวลาถึงหนึ่งร้อยห้าสิบปี กว่าชื่อของผู้ที่สอนวิธีการกลั่นจะถูกบันทึกลงในประวัติความเป็นมาอย่างเป็นทางการของบริษัท
สิ่งที่แยกเทนเนสซีวิสกี้ออกจากอเมริกันวิสกี้ชนิดอื่นคือขั้นตอนที่นำสุราซึ่งเพิ่งกลั่นเสร็จใหม่ ๆ ให้ไหลผ่านชั้นถ่านไม้เมเปิลน้ำตาลอย่างช้า ๆ ก่อนนำไปบรรจุลงถัง เรียกว่ากระบวนการลินคอล์นเคาน์ตี (Lincoln County Process) และในปี 2013 กฎหมายแห่งรัฐเทนเนสซี (Tennessee Code Annotated §57-2-106) ได้กำหนดให้เป็นเงื่อนไขบังคับสำหรับการใช้ชื่อเทนเนสซีวิสกี้ภายในรัฐ
ปัจจุบันบริษัทระบุไว้อย่างชัดเจนในประวัติความเป็นมาฉบับทางการว่าใครเป็นผู้สอนวิธีการกลั่นนี้ให้แก่แจ็ค แดเนียล (Jack Daniel) นั่นคือบาทหลวงแดน คอลล์ (Dan Call) และชายที่ในเวลานั้นมีสถานะเป็นทาส ชื่อว่าเนธาน "เนียเรสต์" กรีน (Nathan "Nearest" Green) ต่อมาแจ็ค แดเนียลได้ว่าจ้างกรีนให้ดำรงตำแหน่งเฮดดิสทิลเลอร์ (head distiller) ของโรงกลั่น — ซึ่งตามคำเรียกของบริษัทในปัจจุบันเทียบเท่ากับตำแหน่งมาสเตอร์ดิสทิลเลอร์ (master distiller) — เทคนิคการกรองด้วยถ่านไม้นั้นเป็นความเชี่ยวชาญเฉพาะทางของกรีนเอง
สำหรับโรงกลั่นแห่งนี้ เรื่องราวของกรรมวิธีการผลิตและเรื่องราวของบุคคลจึงไม่ใช่เรื่องที่แยกจากกัน
ข้อมูลนี้อ้างอิงจากประวัติความเป็นมาฉบับปัจจุบันที่บริษัทเผยแพร่ไว้บนเว็บไซต์ทางการ บริษัทเริ่มระบุเรื่องนี้ต่อสาธารณะภายหลังจากที่หนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์ (The New York Times) รายงานเรื่องนี้ในปี 2016
05Jim Beamปีที่บริษัทถือว่าเป็นปีก่อตั้ง1795
สิ่งที่กำหนดว่าเบอร์เบินคืออะไรนั้น ไม่ใช่ผู้ผลิต แต่คือกฎระเบียบของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ
กล่าวกันว่าเจคอบ บีม (Jacob Beam) เริ่มขายวิสกี้บรรจุถังในรัฐเคนตักกีเมื่อปี 1795 นับจากนั้นตระกูลบีมได้สืบทอดกิจการกลั่นสุรามาถึงเจ็ดชั่วอายุคน ชื่อสินค้าในยุคแรกคือ "Old Jake Beam Sour Mash" ก่อนจะเปลี่ยนเป็น "Old Tub" ในปี 1880 สมัยของเดวิด (David) ลูกชาย ส่วนชื่อเจมส์ โบเรการ์ด บีม (James Beauregard Beam) หรือจิม บีม (Jim Beam) จะกลายมาเป็นชื่อสินค้าก็หลังจากยุคห้ามขายสุรา (Prohibition) สิ้นสุดลงแล้ว
เงื่อนไขในการใช้ชื่อเบอร์เบินนั้นกำหนดโดยกฎระเบียบของรัฐบาลกลาง คือต้องใช้ข้าวโพดไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 ของธัญพืชที่เป็นวัตถุดิบ กลั่นได้ไม่เกิน 160 พรูฟ (proof) บรรจุลงถังไม้โอ๊กใหม่ที่เผาผิวด้านในไม่เกิน 125 พรูฟ และห้ามเติมสีหรือกลิ่นรสใด ๆ เพิ่มเติม วันที่ 4 พฤษภาคม ค.ศ. 1964 รัฐสภาสหรัฐฯ ได้ผ่านมติเอกฉันท์ทั้งสองสภา กำหนดให้เบอร์เบินเป็นผลิตภัณฑ์เฉพาะของสหรัฐอเมริกา
ปัจจุบันข้อกำหนดนี้อยู่ใน 27 CFR §5.143 ส่วน §5.22 ซึ่งเคยถูกอ้างอิงกันมานานได้เปลี่ยนหมายเลขมาตราจากการแก้ไขในปี 2020
06Maker's Markปีก่อตั้ง1953
เลิกใช้ข้าวไรย์ แล้วหันมาใช้ข้าวสาลีฤดูหนาวแทน
บิล ซามูเอลส์ ซีเนียร์ (Bill Samuels Sr.) ซื้อกิจการโรงกลั่นเบิร์กส์ (Burks) ที่เมืองโลเรตโต รัฐเคนตักกี ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1953 เริ่มการผลิตในปีถัดมาคือ 1954 และบรรจุขวดครั้งแรกในปี 1958 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการปิดผนึกด้วยขี้ผึ้งสีแดงอันเป็นเอกลักษณ์
สูตรการผลิตไม่ใช้ข้าวไรย์ แต่ใช้ข้าวสาลีฤดูหนาว (winter wheat) แทน ซึ่งถือเป็นทางเลือกที่แปลกแยกจากยุคนั้น เนื่องจากข้าวไรย์เป็นวัตถุดิบเสริมที่นิยมใช้กันทั่วไปในเบอร์เบินมายาวนาน การปิดผนึกด้วยขี้ผึ้งทำด้วยมือทีละขวด
บริษัทระบุว่าชื่อแบรนด์มีที่มาจากตราประทับ (maker's mark) ที่ช่างฝีมือดีบุกใช้ประทับลงบนชิ้นงานที่เสร็จสมบูรณ์
07Jamesonปีก่อตั้ง1780
ผู้ก่อตั้งแบรนด์ที่เป็นตัวแทนของไอริชวิสกี้กลับเป็นชาวสกอต
จอห์น เจมสัน (John Jameson) เกิดที่เมืองอลัว (Alloa) ประเทศสกอตแลนด์ ในปี 1740 และย้ายมาที่ดับลินในช่วงปลายทศวรรษ 1770 ปี 1780 โรงกลั่นถูกตั้งขึ้นที่ถนนโบว์ (Bow Street) ในขณะที่สก็อตช์วิสกี้ยุคนั้นใช้การกลั่นสองรอบเป็นหลัก เจมสันกลับเลือกใช้การกลั่นสามรอบ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ยังคงเป็นเอกลักษณ์ของไอริชวิสกี้ส่วนใหญ่มาจนถึงปัจจุบัน
เมื่อเข้าสู่ศตวรรษที่ 20 ไอริชวิสกี้เข้าสู่ช่วงถดถอยยาวนาน ความขัดแย้งทางการค้ากับอังกฤษในประเด็นเอกราชของไอร์แลนด์ทำให้เสียตลาดส่งออก และยุคห้ามขายสุรา (Prohibition) ในสหรัฐฯ ระหว่างปี 1920 ถึง 1933 ก็ทำให้ตลาดที่ใหญ่ที่สุดต้องปิดตัวลง จำนวนโรงกลั่นที่ยังดำเนินกิจการอยู่ลดลงจนเหลือเพียงไม่กี่แห่ง เจมสันคือหนึ่งในชื่อที่ผ่านพ้นช่วงเวลานั้นมาได้
จากยาสู่สุรา — จิน
เดิมทีจินเป็นสิ่งที่ใกล้เคียงกับยามากกว่าสุรา รากศัพท์มาจากคำว่า jenever ในภาษาดัตช์ ซึ่งหมายถึงลูกจูนิเปอร์ (juniper) มีบันทึกเรื่องการแช่จูนิเปอร์ในสุราเพื่อหวังสรรพคุณทางยาปรากฏอยู่แล้วในเอกสารของแคว้นแฟลนเดอร์ส (Flanders) ตั้งแต่ศตวรรษที่ 13
สิ่งนี้เปลี่ยนไปเป็นสินค้าราคาถูกที่ผลิตจำนวนมากในอังกฤษ เมื่อพระเจ้าวิลเลียมที่ 3 ซึ่งมีเชื้อสายดัตช์ขึ้นครองราชย์จากเหตุการณ์ปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ (Glorious Revolution) ในปี ค.ศ. 1688 ไวน์และบรั่นดีจากฝรั่งเศสถูกเก็บภาษีนำเข้าในอัตราสูง ขณะเดียวกันในปี 1690 ก็มีกฎหมายที่ส่งเสริมการกลั่นสุราจากธัญพืชภายในประเทศ ปรากฏการณ์ "Gin Craze" ซึ่งกลายเป็นปัญหาสังคมร้ายแรงในลอนดอนช่วงศตวรรษที่ 18 เป็นผลพวงจากระบบภาษีนี้ กฎหมายปี 1736 กำหนดค่าธรรมเนียมใบอนุญาตในอัตราสูง แต่กลับส่งผลให้การผลิตที่ควบคุมไม่ได้เพิ่มมากขึ้น จึงมีการวางกฎหมายใหม่อีกครั้งในปี 1751 ปีเดียวกันนั้นเอง ภาพพิมพ์ "Gin Lane" ของวิลเลียม โฮการ์ธ (William Hogarth) ก็ถูกเผยแพร่สู่สาธารณะ รูปแบบที่ปัจจุบันเรียกว่าลอนดอนดราย (London Dry) ได้ถูกจัดวางขึ้นภายหลังความวุ่นวายครั้งนี้
08Gordon'sปีก่อตั้ง1769
มีสุราบางชนิดที่ถูกนิยามด้วยสิ่งที่ไม่ใส่ลงไป มากกว่าสิ่งที่ใส่ลงไป
อเล็กซานเดอร์ กอร์ดอน (Alexander Gordon) เริ่มกลั่นสุราที่ย่านเซาท์วาร์ก (Southwark) กรุงลอนดอน ในปี 1769 และย้ายไปยังย่านคลาร์เคนเวลล์ (Clerkenwell) ในปี 1786
ลอนดอนดรายจิน (London Dry Gin) เป็นวิธีการผลิตที่มีเงื่อนไขว่าห้ามเติมกลิ่นหรือความหวานใด ๆ ภายหลังการกลั่น โดยใช้จูนิเปอร์เป็นหลัก ร่วมกับพืชอื่น ๆ เช่น เมล็ดผักชี รากแองเจลิกา (angelica) ชะเอมเทศ รากไอริส (orris) และเปลือกส้ม ซึ่งใส่ลงไปตั้งแต่ขั้นตอนการกลั่น สูตรผสมของกอร์ดอนยังไม่มีการเปิดเผยต่อสาธารณะมาจนถึงปัจจุบัน
09Tanquerayปีก่อตั้ง1830
รูปทรงของขวดไม่ได้มาจากภาชนะใส่สุรา แต่มาจากอุปกรณ์เครื่องใช้
ชาร์ลส์ แทงเคอเรย์ (Charles Tanqueray) เกิดในครอบครัวนักบวชที่มณฑลเบดฟอร์ดเชียร์ (Bedfordshire) และตั้งโรงกลั่นที่ย่านบลูมส์เบอรี (Bloomsbury) กรุงลอนดอน ในปี 1830 กล่าวกันว่าสูตรผสมหลักที่เป็นตัวแทนของแบรนด์ลงตัวในปี 1838
ขวดทรงเอกลักษณ์ที่คอดเป็นสามชั้นนั้น เริ่มนำมาใช้ตั้งแต่ปี 1948 มีการเล่าสืบต่อกันมาว่าต้นแบบมาจากผลิตภัณฑ์ผสมสำเร็จที่บริษัทเคยจำหน่ายในช่วงทศวรรษ 1920 ซึ่งบรรจุอยู่ในขวดทรงคล้ายเชกเกอร์ (cocktail shaker)
10Beefeaterปีที่แบรนด์ถือกำเนิด1876
จินที่ใช้ชื่อลอนดอนดรายส่วนใหญ่ในปัจจุบันไม่ได้ผลิตในลอนดอนอีกต่อไปแล้ว
เจมส์ เบอร์โรห์ (James Burrough) ชาวเมืองเดวอน (Devon) เคยทำงานเป็นเภสัชกรที่เมืองโทรอนโต ประเทศแคนาดา ก่อนจะกลับมายังลอนดอนและซื้อกิจการโรงกลั่นในย่านเชลซี (Chelsea) เมื่อปี 1863 ตัวโรงกลั่นเองเปิดดำเนินการมาตั้งแต่ปี 1820 ชื่อบีฟอีทเตอร์ (Beefeater) เริ่มถูกนำมาใช้ในปี 1876 ซึ่งบริษัทถือว่าเป็นปีกำเนิดของแบรนด์
ชื่อเรียกลอนดอนดรายจินเป็นข้อกำหนดเกี่ยวกับวิธีการผลิต ไม่เกี่ยวกับแหล่งผลิต จึงสามารถใช้ชื่อนี้ได้ไม่ว่าจะผลิตที่ใดในโลก ท่ามกลางบริบทนี้ บีฟอีทเตอร์ยังคงกลั่นสุราต่อเนื่องที่ย่านเคนนิงตัน (Kennington) ใจกลางกรุงลอนดอน มาตั้งแต่ปี 1958
11Hendrick'sปีวางจำหน่าย1999
สิ่งที่พวกเขาตัดออกไปคือสมมติฐานที่ว่าต้องให้จูนิเปอร์เป็นศูนย์กลาง
ในปี 1999 บริษัทวิลเลียม แกรนต์ แอนด์ ซันส์ (William Grant & Sons) — บริษัทเดียวกับที่ผลิต Glenfiddich — ได้วางจำหน่ายสุรานี้จากโรงกลั่นเการ์แวน (Girvan) ในสกอตแลนด์ ผู้คิดค้นสูตรผสมคือเลสลี เกรซี (Lesley Gracie) มาสเตอร์ดิสทิลเลอร์ของบริษัท
การใช้แตงกวาและกุหลาบจากบัลแกเรียเป็นการหลุดออกจากกรอบลอนดอนดรายแบบดั้งเดิมอย่างจงใจ วิธีการผลิตยังใช้เครื่องกลั่นสองแบบที่มีลักษณะต่างกัน แล้วนำของเหลวที่กลั่นได้จากแต่ละเครื่องมาผสมรวมกัน ประกอบกับขวดสีเข้มที่ชวนให้นึกถึงขวดยา ทำให้ผลิตภัณฑ์นี้กลายเป็นสิ่งที่ตั้งคำถามต่อสมมติฐานพื้นฐานว่าจินคืออะไร
ธัญพืชแห่งแดนเหนือ — วอดก้า
สิ่งที่แยกวอดก้าออกจากสุรากลั่นชนิดอื่นไม่ใช่การบ่มหรือสมุนไพร แต่เป็นแนวคิดที่ว่า "ขจัดกลิ่นรสที่มาจากวัตถุดิบออกให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้" กฎระเบียบของสหภาพยุโรปได้บรรจุแนวคิดนี้ไว้ในนิยามอย่างชัดเจน ส่วนกฎระเบียบของสหรัฐอเมริกาเคยกำหนดไว้ว่าต้อง "ไม่มีลักษณะเฉพาะ กลิ่น รส หรือสีที่โดดเด่น" แต่ในเดือนเมษายน ปี 2020 ถ้อยคำนี้ได้รับการแก้ไขให้สอดคล้องกับความเป็นจริงที่ผลิตภัณฑ์แต่งกลิ่นรสได้แพร่หลายมากขึ้น
ประเด็นว่าวัตถุดิบใดบ้างที่อนุญาตให้ใช้ได้นั้น เคยเป็นข้อถกเถียงในสหภาพยุโรปช่วงปี 2006 ถึง 2008 กลุ่มประเทศในภูมิภาคที่เรียกว่า "วอดก้าเบลท์" (Vodka Belt) อย่างโปแลนด์ กลุ่มประเทศบอลติก และกลุ่มประเทศนอร์ดิก ยืนกรานว่าควรจำกัดวัตถุดิบไว้เฉพาะธัญพืชและมันฝรั่งเท่านั้น ในที่สุดกฎระเบียบฉบับสมบูรณ์ก็อนุญาตให้ใช้วัตถุดิบที่กว้างขึ้น โดยกำหนดให้ต้องระบุชนิดวัตถุดิบบนฉลากหากผลิตจากสิ่งอื่นที่ไม่ใช่ธัญพืชหรือมันฝรั่ง ถือเป็นข้อยุติของประเด็นนี้
12Smirnoffปีก่อตั้ง1864
ชื่อบริษัทที่สูญหายไปจากการปฏิวัติ ได้ข้ามทะเลไปมีชีวิตใหม่อีกครั้งในฐานะสุราอีกชนิดหนึ่ง
เปียตร์ สเมียร์นอฟ (Pyotr Smirnov) เริ่มกลั่นสุราที่กรุงมอสโกในปี 1864 กิจการถูกยึดเป็นของรัฐจากการปฏิวัติในปี 1917 และครอบครัวต้องอพยพออกนอกประเทศ วลาดีมีร์ (Vladimir) บุตรชายได้เริ่มกิจการใหม่ที่กรุงปารีส พร้อมทั้งปรับการสะกดชื่อจากภาษารัสเซียให้เป็นแบบฝรั่งเศส การสะกดที่ใช้อยู่ในปัจจุบันมีที่มาจากช่วงเวลานั้น
ในทศวรรษ 1930 รูดอล์ฟ คูเนตต์ (Rudolph Kunett) นักธุรกิจเชื้อสายรัสเซียที่อพยพไปสหรัฐอเมริกา ได้ซื้อสิทธิ์ในอเมริกาเหนือมาครอบครอง ในเวลานั้นแทบไม่มีใครในอเมริการู้จักสุราที่เรียกว่าวอดก้าเลย จึงมีการทำการตลาดด้วยคำโฆษณาว่าเป็น "White Whiskey ที่ไม่มีรสและไม่มีกลิ่น" นับเป็นโฆษณาที่แปลกตรงที่อธิบายจุดเด่นด้วยการบอกว่าไม่เหมือนสิ่งใดเลย
13Absolutปีก่อตั้ง1879
รูปทรงของขวดไม่ได้มาจากขวดสุรา แต่มาจากขวดยา
ลาร์ส โอลส์สัน สมิธ (Lars Olsson Smith) วางจำหน่ายสุราภายใต้ชื่อ "Absolut Rent Brännvin" ซึ่งแปลว่าสุรากลั่นที่บริสุทธิ์อย่างสมบูรณ์ ในปี 1879 นับเป็นสุราที่ผ่านการกลั่นซ้ำในระดับที่สูงกว่าปกติของยุคนั้น
รูปลักษณ์อย่างที่เห็นในปัจจุบันมาถึงในอีกหนึ่งร้อยปีต่อมา ขวดที่เตรียมไว้สำหรับการเข้าสู่ตลาดสหรัฐฯ ในปี 1979 มีทรงมนกลมซึ่งได้แรงบันดาลใจจากขวดยาเก่าแก่ของสวีเดน โดยพิมพ์ตัวอักษรลงบนเนื้อแก้วโดยตรงแทนการติดฉลากกระดาษ กรณีนี้มักถูกยกเป็นตัวอย่างที่ภาชนะกลายเป็นหน้าตาของแบรนด์ มากกว่าตัวเนื้อสุราเอง
14Żubrówkaช่วงเวลากำเนิดมีความคลาดเคลื่อนกันไปตามแหล่งข้อมูล
ในแต่ละขวดมีใบหญ้าใส่อยู่หนึ่งใบ
ป่าดึกดำบรรพ์เบียวอวีเอชา (Białowieża) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของโปแลนด์ ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในฐานะป่าดึกดำบรรพ์ที่เป็นถิ่นอาศัยของกระทิงยุโรป (European bison) หญ้าไบสัน (bison grass หรือ Hierochloe odorata) ที่ใช้ใน Żubrówka เก็บมาจากบริเวณรอบป่าแห่งนี้ ตามข้อมูลจากสารานุกรมต่าง ๆ ทั้งสูตรดั้งเดิมและสูตรที่ผลิตสำหรับตลาดสหรัฐฯ ต่างก็มีใบหญ้าแห้งใส่ไว้ในขวดหนึ่งใบเช่นกัน
หญ้าชนิดนี้มีสารคูมาริน (coumarin) ตามธรรมชาติ กฎระเบียบของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ (21 CFR §189.130, ปี 1954) กำหนดให้อาหารที่มีการเติมคูมารินถือเป็นสินค้าด้อยคุณภาพ ทำให้ Żubrówka สูตรดั้งเดิมไม่สามารถวางจำหน่ายในสหรัฐฯ ได้เป็นเวลานาน ผลิตภัณฑ์สูตรอื่นที่กำจัดคูมารินออกแล้วจึงเข้าสู่ตลาดสหรัฐฯ ภายใต้ชื่ออื่นในช่วงปี 2010 ถึง 2011
ความผูกพันระหว่างโปแลนด์กับวอดก้ามีมาอย่างยาวนาน คำว่า "wódka" ปรากฏในเอกสารเป็นครั้งแรกในบันทึกคดีความที่เมืองซานโดเมียร์ช (Sandomierz) เมื่อปี 1405 ซึ่งกล่าวกันว่าในเวลานั้นหมายถึงสิ่งที่ใกล้เคียงกับยามากกว่าสุรา ส่วนขั้นตอนการผลิตวอดก้าจากข้าวไรย์อย่างเป็นรูปธรรมนั้น ถูกบันทึกไว้ในหนังสือของยาคุบ คาซิเมียร์ซ ฮาวร์ (Jakub Kazimierz Haur) ที่ตีพิมพ์ในเมืองคราคูฟเมื่อปี 1693
ช่วงเวลากำเนิดของ Żubrówka มีความคลาดเคลื่อนกันระหว่างคำอธิบายของแบรนด์กับสารานุกรมต่าง ๆ ตั้งแต่ศตวรรษที่ 14 จนถึงศตวรรษที่ 16 หน้านี้จึงไม่ได้ระบุปีที่แน่นอนไว้
ผลพลอยได้จากน้ำตาล — รัม
การผลิตน้ำตาลย่อมทิ้งกากน้ำตาล (molasses) ไว้เสมอ เมื่อนำน้ำอ้อยไปเคี่ยวจนตกผลึก จะเหลือของเหลวข้นที่ไม่ตกผลึกอยู่ โดยประมาณแล้วสัดส่วนคือน้ำตาล 2 ส่วนต่อกากน้ำตาล 1 ส่วน รัมคือสุราที่ได้จากการหมักและกลั่นเศษที่เหลือนี้ กล่าวกันว่าเริ่มต้นขึ้นในแถบทะเลแคริบเบียนช่วงศตวรรษที่ 17 แต่เดิมเป็นเพียงการจัดการผลพลอยได้จากอุตสาหกรรม ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อเป็นสินค้าตั้งแต่แรก
ไร่อ้อยเหล่านี้ขับเคลื่อนด้วยแรงงานบังคับของผู้คนที่ถูกพาข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกมา จากยุโรปสู่แอฟริกาตะวันตก จากแอฟริกาตะวันตกสู่แคริบเบียนและทวีปอเมริกา และจากแคริบเบียนกลับสู่ยุโรป — รูปแบบที่ถูกอธิบายด้วยคำว่า "การค้าสามเส้า" (Triangular Trade) อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์ชี้ว่ารูปสามเหลี่ยมนี้เป็นแผนภาพที่ถูกทำให้เรียบง่ายขึ้นเพื่อการศึกษา ในความเป็นจริงการค้าขายมีความซับซ้อนและมีหลายทิศทางมากกว่านั้น ส่วนคำถามที่ว่ารัมเองมีความสำคัญในฐานะสินค้าแลกเปลี่ยนมากเพียงใดนั้น ก็ยังคงมีความเห็นที่แตกต่างกันอยู่ ในหน้านี้ขอบันทึกไว้เพียงข้อเท็จจริงที่ว่า อุตสาหกรรมน้ำตาลและการกลั่นสุราตั้งอยู่บนแรงงานเหล่านั้น
15Bacardíปีก่อตั้ง1862
ในปีที่หนึ่งร้อยนับจากก่อตั้ง บริษัทต้องสูญเสียประเทศของตน
ฟากุนโด บาการ์ดี มัสโซ (Facundo Bacardí Massó) เกิดที่แคว้นกาตาลุญญา ประเทศสเปน ในปี 1813 และเดินทางไปยังคิวบาในปี 1830 ในช่วงแรกทำธุรกิจค้าไวน์ ก่อนจะเริ่มกลั่นสุราที่เมืองซานเตียโกเดกูบา เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1862
บริษัทระบุว่าในยุคนั้นรัมเป็นสุราที่มีรสหยาบ แต่การกรองผ่านถ่านและการบ่มในถังไม้ทำให้ได้รัมที่ใสและเบากว่าเดิม และถือเป็นจุดเริ่มต้นของเทคนิคเฉพาะตัวของบริษัท ส่วนภาพค้างคาวบนฉลากขวดนั้น บริษัทก็ระบุเช่นกันว่ามาจากข้อเสนอของอามาเลีย (Amalia) ภรรยาของผู้ก่อตั้ง ซึ่งเห็นค้างคาวที่อาศัยอยู่บนคานของโรงกลั่น
วันที่ 14 ตุลาคม ค.ศ. 1960 รัฐบาลปฏิวัติคิวบาได้ยึดทรัพย์สินของบาการ์ดีในประเทศคิวบาโดยไม่มีการชดเชยใด ๆ ตระกูลและกิจการจึงย้ายออกนอกประเทศ และนับแต่นั้นมาก็ผลิตในหลายพื้นที่ทั่วโลก โดยมีเปอร์โตริโกเป็นฐานหลัก
16Havana Clubปีที่แบรนด์ถือกำเนิด1934
สุราชื่อเดียวกันกลับเป็นของคนละบริษัท ขึ้นอยู่กับว่าเป็นตลาดใด
ในปี 1878 โฆเซ อาเรชาบาลา (José Arechabala) ก่อตั้งกิจการผลิตน้ำตาลและกลั่นสุราที่เมืองการ์เดนัส (Cárdenas) ประเทศคิวบา สินค้าภายใต้ชื่อฮาวานาคลับ (Havana Club) เริ่มวางจำหน่ายในอีกครึ่งศตวรรษต่อมา คือวันที่ 19 มีนาคม ค.ศ. 1934
ในปี 1960 รัฐบาลปฏิวัติได้ยึดทรัพย์สินของบริษัทเป็นของรัฐ และตระกูลผู้ก่อตั้งต้องอพยพออกนอกประเทศ ราวปี 1972 รัฐบาลคิวบาเริ่มใช้ชื่อนี้จำหน่ายในตลาดต่างประเทศ การจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในสหรัฐฯ หมดอายุลงในปี 1973 และฝ่ายคิวบาได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้านี้ในปี 1976 นับจากนั้นข้อพิพาทเรื่องสิทธิ์ในสหรัฐฯ ก็ดำเนินต่อเนื่องมากว่าสามสิบปี
ปัจจุบันในตลาดส่วนใหญ่ของโลก สินค้าที่ผลิตร่วมกันโดยเปอร์โนต์ ริคาร์ด (Pernod Ricard) และฝ่ายคิวบาวางจำหน่ายภายใต้ชื่อนี้ ขณะที่ในสหรัฐฯ สินค้าที่บาการ์ดีผลิตในเปอร์โตริโกก็ใช้ชื่อเดียวกันนี้เช่นกัน
ทั้งสองฝ่ายต่างยืนยันความชอบธรรมของตนเอง และข้อพิพาทนี้ยังไม่มีข้อยุติ หน้านี้ไม่ได้ยืนอยู่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
17Captain Morganปีที่แบรนด์ถือกำเนิด1944
บุคคลที่ถูกนำชื่อมาใช้มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ เพียงแต่ไม่มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับรัม
เซอร์เฮนรี มอร์แกน (Sir Henry Morgan) เป็นกัปตันเรือโจรสลัดที่ได้รับใบอนุญาต (privateer) เกิดที่เวลส์เมื่อราวปี 1635 ได้รับการสถาปนาเป็นอัศวินจากพระเจ้าชาลส์ที่ 2 ในปี 1674 และดำรงตำแหน่งรองผู้ว่าการจาเมกาตั้งแต่ราวปีถัดมา เสียชีวิตในปี 1688 ไม่มีบันทึกใดที่แสดงว่าเขาเกี่ยวข้องกับการผลิตสุรา
กว่าสองร้อยห้าสิบปีหลังจากที่เขาเสียชีวิต ในปี 1944 บริษัทซีแกรม (Seagram) ผู้ผลิตสุราสัญชาติแคนาดา ได้ยืมชื่อบุคคลนี้มาตั้งเป็นชื่อดาร์กรัม (dark rum) ที่ผลิตจากโรงกลั่นลองพอนด์ (Long Pond) ในจาเมกา ต่อมาในปี 2001 แบรนด์นี้ได้ย้ายไปอยู่ภายใต้บริษัทดิอาจิโอ (Diageo)
สิ่งที่ถูกยืมมาไม่ใช่ประวัติของบุคคลผู้นี้ แต่คือฉากท้องทะเลแคริบเบียนที่เขาเคยข้องเกี่ยว
พืชที่ต้องรอถึงแปดปี — เตกีลาและเมซคาล
อากาเว (agave) เป็นพืชอวบน้ำในวงศ์อะกาเว (Agavaceae) ที่เติบโตได้ดีแม้ในดินภูเขาไฟบนที่สูงแห้งแล้ง รัฐฮาลิสโก (Jalisco) มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยปีละราว 700 มิลลิเมตร ฝนตกชุกช่วงเดือนมิถุนายนถึงกันยายน ดินเป็นดินภูเขาไฟที่ระบายน้ำได้ดี ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าเป็นดินแดนที่ปลูกธัญพืชไม่ได้ — รัฐนี้ก็เป็นแหล่งปลูกข้าวโพดเช่นกัน — เพียงแต่เมื่อเทียบกับธัญพืชซึ่งต้องการระบบชลประทานที่แน่นอนสม่ำเสมอแล้ว อากาเวเหมาะกับเงื่อนไขเช่นนี้มากกว่า
และอากาเวก็เป็นพืชที่ทำให้ต้องรอคอย กว่าจะเก็บเกี่ยวได้ต้องใช้เวลาถึงหกถึงแปดปี
ขอบเขตพื้นที่ที่สามารถใช้ชื่อเตกีลาได้นั้น กำหนดโดยแหล่งกำเนิดสินค้าคุ้มครอง (Denominación de Origen) ที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาของเม็กซิโกเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม ค.ศ. 1974 ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของรัฐฮาลิสโก และบางส่วนของรัฐกวานาคัวโต มิโชอากัง นายาริต และตาเมาลีปัส วัตถุดิบจำกัดเฉพาะบลูอากาเว (blue agave) เท่านั้น ส่วนแหล่งกำเนิดสินค้าคุ้มครองของเมซคาลถูกประกาศในอีกยี่สิบปีต่อมาคือวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1994
18José Cuervoปีที่ได้รับอนุญาตให้ผลิตสุรา1795
นับจากได้รับที่ดินจนถึงวันที่สามารถผลิตสุราได้จริง ใช้เวลาถึงสามสิบเจ็ดปี
วันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1758 โฆเซ อันโตนิโอ เด กูเอร์โบ อี บัลเดส (José Antonio de Cuervo y Valdés) ได้รับที่ดินจากพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 6 แห่งสเปน แต่ในขณะนั้นยังไม่สามารถผลิตสุราได้ เนื่องจากในปี 1785 พระเจ้าการ์โลสที่ 3 ได้ออกคำสั่งห้ามการผลิตสุราในอาณานิคม เพื่อปกป้องไวน์และบรั่นดีที่ผลิตในสเปนเอง
หลังจากคำสั่งห้ามถูกยกเลิก โฆเซ มาริอา กวาดาลูเป เด กูเอร์โบ (José María Guadalupe de Cuervo) ได้รับใบอนุญาตผลิตในปี 1795 โรงกลั่นลาโรเฮญา (La Rojeña) สร้างขึ้นในปี 1812 และมักได้รับการแนะนำว่าเป็นโรงกลั่นที่เก่าแก่ที่สุดในลาตินอเมริกาที่ยังคงดำเนินการอยู่จนถึงปัจจุบัน
ปีทั้งสามนี้ล้วนหมายถึงเหตุการณ์ที่แตกต่างกัน คือที่ดิน ใบอนุญาต และโรงกลั่น
19Patrónปีก่อตั้ง1989
จุดเริ่มต้นคือขวดสุราหนึ่งใบที่พบเห็นในเม็กซิโก
บริษัทระบุว่าจุดเริ่มต้นมาจากมาร์ติน คราวลีย์ (Martin Crowley) ที่พบขวดแก้วเป่าด้วยมือระหว่างเดินทางไปทำธุรกิจที่เม็กซิโก แล้วนำไอเดียนี้ไปเสนอต่อจอห์น พอล เดอโจเรีย (John Paul DeJoria) เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในปี 1989
การผลิตทำเป็นล็อตขนาดเล็ก และขวดแต่ละใบเสร็จสิ้นด้วยมือทีละใบ เป็นผลิตภัณฑ์ที่แสดงให้เห็นว่าเตกีลาซึ่งขณะนั้นเน้นการผลิตแบบอุตสาหกรรมจำนวนมาก ยังมีวิธีการผลิตแบบอื่นที่เป็นไปได้เช่นกัน
20Mezcal (เมซคาล)หมวดหมู่ที่ไม่มีปีก่อตั้งที่แน่นอน
อบด้วยเตาที่ขุดลงไปในดิน
ส่วนแกนกลางของต้นอากาเว เรียกว่าปิญญา (piña) จะถูกนำลงไปในเตาที่ขุดไว้ในดิน แล้วกลบด้วยหินร้อนและดิน อบด้วยไอความร้อนนานหลายวัน กลิ่นควันอันเป็นเอกลักษณ์ของเมซคาลเกิดขึ้นจากขั้นตอนนี้ ในขณะที่เตกีลาจำกัดวัตถุดิบไว้เฉพาะบลูอากาเว เมซคาลใช้อากาเวได้หลากหลายสายพันธุ์กว่ามาก
เมซคาลบางยี่ห้อมีตัวหนอนอยู่ในขวด ซึ่งเป็นตัวอ่อนของผีเสื้อกลางคืนที่อาศัยอยู่บนต้นอากาเว เมื่อสืบค้นบันทึกย้อนหลังพบว่าเริ่มมีขึ้นในช่วงทศวรรษ 1940 เพื่อใช้แยกความแตกต่างของสินค้าที่ส่งออก ตัวอย่างที่เก่าแก่ที่สุดที่ยืนยันได้จากเอกสารคือปี 1944 ซึ่งเป็นบันทึกข้อพิพาทเรื่องเครื่องหมายการค้าระหว่างสองยี่ห้อที่ต่างอ้างว่าตนเป็นผู้ใส่ตัวหนอนลงในขวด
การกลั่นไวน์ — บรั่นดี
ดินแดนคอนยัก (Cognac) — บริเวณลุ่มแม่น้ำชารองต์ (Charente) ทางตะวันตกของฝรั่งเศส — เป็นดินชอล์ก องุ่นขาวที่ปลูกได้มีความเป็นกรดสูง ไวน์ที่ผลิตได้จึงมีดีกรีแอลกอฮอล์ต่ำ ทนต่อการเดินทางทางเรือระยะไกลไม่ได้
ในศตวรรษที่ 16 พ่อค้าชาวดัตช์ที่ซื้อไวน์จากดินแดนแห่งนี้เริ่มนำไวน์มาเคี่ยวเพื่อให้ขนส่งได้สะดวกขึ้น ภาษาดัตช์เรียกว่า brandewijn ซึ่งแปลว่าไวน์ที่ถูกเผา คำนี้กลายมาเป็นคำว่าบรั่นดี (brandy) ในภาษาอังกฤษ จุดประสงค์แรกเริ่มคือเพื่อการขนส่ง ไม่ใช่เพื่อปรับปรุงรสชาติ เมื่อเทคนิคการกลั่นสองรอบเป็นรูปเป็นร่างขึ้นในศตวรรษที่ 17 และมีการบ่มในถังไม้โอ๊ก สิ่งที่เริ่มต้นจากความคิดเพื่อการขนส่งก็ค่อย ๆ กลายเป็นสุราที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว การกำหนดครูส์ (cru) ซึ่งเป็นระบบจัดระดับแหล่งผลิต มีขึ้นในปี 1938
21Hennessyปีก่อตั้ง1765
นามสกุลชาวไอริชยังคงหลงเหลืออยู่ในชื่อสุราที่เป็นตัวแทนของฝรั่งเศส
ริชาร์ด เฮนเนสซี่ (Richard Hennessy) เกิดที่เทศมณฑลคอร์ก (County Cork) ประเทศไอร์แลนด์ ในปี 1720 เขาออกจากไอร์แลนด์ในฐานะแจกเคอไบต์ (Jacobite) ผู้สนับสนุนราชวงศ์สทิวเวิร์ต (House of Stuart) และเข้ารับราชการเป็นนายทหารในกองทัพฝรั่งเศส
หลังปลดประจำการ เขาเริ่มกิจการค้าที่เมืองคอนยักในปี 1765 นับแต่นั้นมา นามสกุลของเขาก็ยังคงเป็นชื่อสุราจากภาคตะวันตกของฝรั่งเศสมาจนถึงทุกวันนี้ นี่คือตัวอย่างหนึ่งที่ชื่อบนป้ายสินค้าอันเป็นตัวแทนของภูมิภาคหนึ่งไม่ได้มาจากชื่อสถานที่หรือชื่อกิจการของครอบครัว แต่มาจากชื่อของทหารคนหนึ่งที่มาจากดินแดนอื่น
22Rémy Martinปีก่อตั้ง1724
จำกัดพื้นที่ปลูกองุ่นที่ใช้ไว้เพียงสองครูส์
เรมี มาร์ติน (Rémy Martin) เป็นชาวไร่องุ่นที่เกิดในปี 1695 ที่เมืองรูยัก (Rouillac) ใกล้กับคอนยัก และเริ่มกิจการในปี 1724
แหล่งผลิตคอนยักแบ่งออกเป็นครูส์หลายเขต ในจำนวนนั้นบริษัทใช้องุ่นเฉพาะจากสองเขตที่ถือเป็นใจกลาง ได้แก่ กรองด์แชมเปญ (Grande Champagne) และเปอตีต์แชมเปญ (Petite Champagne) เท่านั้น ส่วนที่มีสัดส่วนกรองด์แชมเปญมากกว่าครึ่งเรียกว่า ฟีนแชมเปญ (Fine Champagne) บริษัทเป็นหนึ่งในผู้ผลิตไม่กี่รายที่ยึดการแบ่งเขตนี้เป็นแกนหลัก
บริษัทระบุว่าลวดลายเซนทอร์ (centaur) นำมาใช้ในปี 1870 โดยปอล-เอมีล เรมี มาร์ติน (Paul-Émile Rémy Martin) ผู้นำตระกูลในขณะนั้น ซึ่งได้แนวคิดมาจากราศีประจำตัวของเขาเอง
23Calvados (กาลวาโดส)บันทึกที่เก่าแก่ที่สุด1553
ที่ที่ไม่มีองุ่น กลับมีแอปเปิล
นอร์ม็องดีมีภูมิอากาศแบบทะเลที่เย็นและชื้น ไม่เหมาะกับองุ่นสำหรับทำไวน์ แต่แอปเปิลกลับได้รับการปลูกมาตั้งแต่สมัยโบราณ บันทึกลายลักษณ์อักษรที่เก่าแก่ที่สุดที่หลงเหลืออยู่คือปี 1553 ซึ่งระบุว่าขุนนางท้องถิ่นชื่อฌีล เดอ กูแบร์วีล (Gilles de Gouberville) กลั่นแอปเปิลด้วยตนเอง
ช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เมื่อฟิลลอกเซรา (phylloxera) ทำลายไร่องุ่นทั่วฝรั่งเศสจนเสียหายยับเยิน สุราชนิดนี้ซึ่งไม่ได้ใช้องุ่นเป็นวัตถุดิบจึงมีสถานะโดดเด่นขึ้นมาโดยเปรียบเทียบ
การรับรองแหล่งกำเนิดสินค้าคุ้มครองเป็นไปทีละขั้นตอน โดยในปี 1942 "กาลวาโดส ดูเปย์โดฌ (Calvados du Pays d'Auge)" ได้รับการรับรองเป็นแห่งแรก ก่อนที่พื้นที่อื่น ๆ จะตามมาภายหลัง
สุรากลั่นอื่น ๆ ของโลก
หกบทที่ผ่านมาล้วนเป็นเรื่องของสุราที่ถือกำเนิดขึ้นในยุโรปและอาณานิคมของยุโรป แต่การกลั่นสุรายังเกิดขึ้นนอกภูมิภาคนี้ด้วยเช่นกัน บราซิลมีสุราจากอ้อย เทือกเขาแอนดีสมีสุราจากองุ่น กลุ่มประเทศนอร์ดิกมีสุราจากธัญพืชและแคราเวย์ (caraway) จีนมีสุราจากข้าวฟ่างและเชื้อโคจิ ส่วนอิตาลีมีสุราที่กลั่นจากกากที่เหลือหลังบีบไวน์
และยังมีสุราบางชนิดที่ครั้งหนึ่งเคยถูกกฎหมายสั่งลบให้หายไป ก่อนจะกลับมาอีกครั้งในอีกหนึ่งร้อยปีต่อมา
24Absinthe (แอบซินธ์)ปีที่สร้างโรงกลั่นที่ปงตาร์ลีเย1805
สารที่ถูกอ้างเป็นเหตุผลของการสั่งห้ามถูกปฏิเสธด้วยผลวิเคราะห์เมื่อผ่านไปหนึ่งร้อยปี สาเหตุที่แท้จริงคือดีกรีแอลกอฮอล์และสิ่งเจือปน
ในปี 1797 พันตรีดูบีเย (Major Dubied) ซื้อสูตรการทำสุราจากวอร์มวูด (wormwood) มาจากพี่น้องสตรีตระกูลอองรีโย (Henriod) แล้วในปีถัดมาได้ก่อตั้งบริษัทขึ้นที่เมืองกูเว (Couvet) ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ต่อมาในปี 1805 อองรี-หลุยส์ แปร์โน (Henri-Louis Pernod) ลูกเขยของเขาได้สร้างโรงกลั่นขึ้นที่เมืองปงตาร์ลีเย (Pontarlier) ฝั่งฝรั่งเศสซึ่งอยู่ข้ามพรมแดนไป กล่าวกันว่าเป็นทำเลที่เลือกเพื่อหลีกเลี่ยงภาษีศุลกากร ช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เมื่อฟิลลอกเซราทำลายไร่องุ่นในฝรั่งเศสจนราคาไวน์และบรั่นดีสูงขึ้น แอบซินธ์จึงแพร่หลายเข้าไปเติมเต็มช่องว่างนั้น ในปารีสมันถูกเรียกว่า "นางฟ้าเขียว" และถูกกล่าวถึงควบคู่กับชื่อของจิตรกรและกวี
ในปี 1905 คดีฆาตกรรมคดีหนึ่งที่เกิดขึ้นในสวิตเซอร์แลนด์กลายเป็นข้ออ้างของขบวนการเรียกร้องให้สั่งห้ามแอบซินธ์ แม้ฝ่ายอัยการเองจะแถลงต่อศาลว่าในบรรดาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่จำเลยดื่มในวันนั้น แอบซินธ์เป็นเพียงส่วนน้อยเท่านั้น แต่คดีนี้กลับแพร่หลายในฐานะคดีฆาตกรรมจากแอบซินธ์ มีการรวบรวมรายชื่อได้กว่าแปดหมื่นรายชื่อ และหลังการลงประชามติในปี 1908 สวิตเซอร์แลนด์จึงสั่งห้ามแอบซินธ์ในปี 1910 เบลเยียมสั่งห้ามในปี 1905 เนเธอร์แลนด์ในปี 1910 สหรัฐอเมริกาในปี 1912 และฝรั่งเศสในปี 1915 เหตุผลที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือทฤษฎีที่ว่าทูโจน (thujone) ซึ่งเป็นสารในวอร์มวูด ก่อให้เกิดอาการมึนเมาเฉพาะแบบหนึ่ง
ทฤษฎีดังกล่าวได้รับการตรวจสอบในอีกเกือบหนึ่งร้อยปีต่อมา ทีมวิจัยที่นำโดยดิร์ค ดับเบิลยู. ลาเชนไมเออร์ (Dirk W. Lachenmeier) นักเคมีอาหารชาวเยอรมัน ได้วิเคราะห์แอบซินธ์จากยุคก่อนการสั่งห้ามที่ยังไม่ได้เปิดขวดในช่วงปี 2007 ถึง 2008 พบว่าความเข้มข้นของทูโจนไม่ต่างจากแอบซินธ์ที่ผลิตในปัจจุบัน ส่วนอาการที่มีรายงานไว้ในสมัยนั้นถูกสรุปว่าเกิดจากดีกรีแอลกอฮอล์ที่สูงเกินห้าสิบดีกรี และสิ่งเจือปนที่มีอยู่ในแอลกอฮอล์อุตสาหกรรมคุณภาพต่ำ
การกลับมาของกฎหมายก็เป็นไปทีละขั้นตอนเช่นกัน สหภาพยุโรปกำหนดเพดานปริมาณทูโจนไว้ในคำสั่งปี 1988 และอนุญาตผลิตภัณฑ์ที่เป็นไปตามเงื่อนไขดังกล่าว สวิตเซอร์แลนด์ตามมาในปี 2005 สหรัฐอเมริกาในปี 2007 ส่วนในฝรั่งเศส ชื่อ "แอบซินธ์" เองสามารถนำกลับมาใช้ได้อีกครั้งในปี 2011
การสั่งห้ามในสหรัฐอเมริกาเมื่อปี 1912 มาจากการที่เครื่องดื่มซึ่งมีส่วนผสมจากวอร์มวูดถูกจัดว่าเป็นสินค้าปลอมปน ซึ่งเป็นกลไกเดียวกันกับกรณีที่ Żubrówka ถูกกันออกจากตลาดสหรัฐฯ มานานเพราะคูมาริน
25Cachaça (คาชาซ่า)กบฏคาชาซ่า1660
ราชสำนักสั่งห้าม แล้วอาณานิคมก็ลุกฮือขึ้นต่อต้าน
ในขณะที่รัมใช้กากน้ำตาลเป็นวัตถุดิบ คาชาซ่ากลับใช้น้ำอ้อยที่คั้นสด ๆ นำมาหมักและกลั่นโดยตรง ชาวโปรตุเกสนำอ้อยเข้ามาในศตวรรษที่ 16 และกล่าวกันว่าจุดกำเนิดของคาชาซ่าคือการทำขึ้นเพื่อทดแทนบากาเซย์รา (bagaceira) สุรากลั่นจากกากองุ่นที่ทำกันในประเทศแม่
ในปี 1647 ราชสำนักโปรตุเกสสั่งห้ามการผลิตคาชาซ่าในอาณานิคม เพื่อปกป้องไวน์และบรั่นดีที่ผลิตในประเทศแม่ ต่อมาในปี 1660 ผู้ผลิตและเจ้าของไร่ในบริเวณรอบเมืองรีโอเดจาเนโร (Rio de Janeiro) ได้ลุกฮือขึ้นต่อต้าน เหตุการณ์นี้เรียกว่ากบฏคาชาซ่า
ในปี 2001 รัฐบาลบราซิลออกกฤษฎีกากำหนดนิยามทางกฎหมายให้ชื่อ "cachaça" เป็นผลิตภัณฑ์ของประเทศตนเอง
รูปแบบเดียวกัน คือการสั่งห้ามผลิตสุราในอาณานิคมเพื่อปกป้องสุราของประเทศแม่ ปรากฏขึ้นอีกครั้งในกรณีของ José Cuervo ในบทที่ 5 ซึ่งเป็นคำสั่งห้ามที่พระเจ้าการ์โลสที่ 3 แห่งสเปนออกในปี 1785
26Pisco (ปิสโก)ทั้งสองประเทศต่างอ้างว่าตนเป็นต้นกำเนิด จึงไม่ได้กำหนดปีใดปีหนึ่งไว้
สองประเทศต่างบอกว่าเป็นสุราของตนเอง
เป็นสุรากลั่นจากองุ่น โดยทั้งเปรูและชิลีต่างอ้างว่าประเทศตนเป็นถิ่นกำเนิด
ฝ่ายเปรูอ้างว่าชื่อนี้มาจากเมืองท่าปิสโกบนชายฝั่งแปซิฟิกของเปรู ซึ่งมีบันทึกว่ามีการขนส่งไวน์และสุรากลั่นออกจากเมืองนี้ในช่วงศตวรรษที่ 16 ถึง 17 ส่วนฝ่ายชิลีชี้ว่าในเวลานั้นเปรูและชิลียังไม่ได้แยกจากกัน แต่เป็นส่วนหนึ่งของเขตอุปราชแห่งเปรู (Viceroyalty of Peru) ของสเปนด้วยกันทั้งคู่ อีกทั้งการจดทะเบียนทางการค้าของฝ่ายตนก็เกิดขึ้นก่อน
เบื้องหลังเรื่องนี้คือสงครามมหาสมุทรแปซิฟิก (War of the Pacific) ที่เริ่มขึ้นในปี 1879 และการเปลี่ยนแปลงพรมแดนที่ตามมาภายหลัง ข้อพิพาทนี้จึงเป็นทั้งเรื่องของสุราและเรื่องราวประวัติศาสตร์สมัยใหม่ของทั้งสองประเทศไปพร้อมกัน
ในปี 2024 คณะกรรมการระดับภูมิภาคของโครงการ "ความทรงจำแห่งโลก" (Memory of the World) ของยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนเอกสารประวัติศาสตร์ที่เปรูยื่นเสนอ ทั้งนี้ถือเป็นเพียงกระบวนการอนุรักษ์เอกสารประวัติศาสตร์เท่านั้น ไม่ใช่การตัดสินว่าฝ่ายใดถูกต้อง หน้านี้ไม่ได้ยืนอยู่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
27Aquavit (อควาวิต)ปีที่มีบันทึกเก่าแก่ที่สุด1531
มีสุราชนิดหนึ่งที่ต้องข้ามเส้นศูนย์สูตรถึงสองครั้งก่อนจะถูกบรรจุลงขวด
กลั่นจากธัญพืชหรือมันฝรั่ง แล้วปรุงกลิ่นด้วยเทียนตากบหรือผักชีลาว ชื่อนี้มาจากภาษาละติน aqua vitae ซึ่งแปลว่าน้ำแห่งชีวิต บันทึกที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ปรากฏในเอกสารคือปี 1531
มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า ในปี 1805 ห้างร้านค้าแห่งหนึ่งในเมืองทรอนด์เฮม (Trondheim) ประเทศนอร์เวย์ ได้บรรทุกอควาวิตลงเรือของตนเพื่อส่งออกไปขาย แต่ขายไม่ออกจึงถูกส่งกลับมา และพบว่ารสชาติของสิ่งที่อยู่ในถังไม้เปลี่ยนไปแล้ว นับแต่นั้นมา วิธีการผลิตที่ให้เรือบรรทุกถังไม้ออกเดินทางข้ามเส้นศูนย์สูตรก็สืบทอดต่อมา ชื่อ "Linie" มาจากคำว่าเส้นนั้น — เส้นศูนย์สูตร — การเดินเรือลักษณะนี้ยังคงมีการปฏิบัติจริงอยู่จนถึงปัจจุบัน
28Baijiu (ไป๋จิ่ว)หมวดหมู่ที่ไม่มีปีก่อตั้งที่แน่นอน
อยู่ในตระกูลโคจิเดียวกันกับสาเกและโชจู
เป็นสุรากลั่นของจีนที่ใช้ข้าวฟ่างแดง (เกาเหลียง) เป็นวัตถุดิบหลัก มีลักษณะเด่นสองประการ คือการใช้เชื้อโคจิที่เรียกว่า ชู (qū) และการหมักในสภาพของแข็งแทนที่จะเป็นของเหลว
โคจิคือสารทำให้แป้งเปลี่ยนเป็นน้ำตาล ได้จากการเพาะเชื้อราลงบนเมล็ดธัญพืช เป็นกลไกร่วมที่พบได้ในสุราทั่วภูมิภาคเอเชียตะวันออก แม้จะเป็นเชื้อราคนละสายพันธุ์กับโคจิที่ใช้ในสาเกและโชจูของญี่ปุ่น แต่แนวคิดในการเปลี่ยนแป้งของธัญพืชให้เป็นน้ำตาลก่อนแล้วจึงหมัก ก็อยู่ในสายเดียวกัน ซึ่งต่างจากจุดเริ่มต้นของวิสกี้และวอดก้ายุโรปที่ใช้เอนไซม์จากมอลต์
นำธัญพืชที่นึ่งแล้วไปบรรจุลงในบ่อหมักใต้ดินหรือภาชนะลักษณะคล้ายกัน หมักโดยไม่ใส่น้ำ แล้วนำไปกลั่นตามสภาพนั้น การหมักแบบของแข็งนี้เองที่เป็นตัวกำหนดกลิ่นหอมเฉพาะตัวของไป๋จิ่ว ยี่ห้อที่เป็นตัวแทนได้แก่ เหมาไถ (Moutai)
29Grappa (กราปปา)ชื่อได้รับการคุ้มครองตามกฎระเบียบของสหภาพยุโรป
ทำจากสิ่งที่เหลือหลังการคั้นไวน์
เมื่อคั้นองุ่นเพื่อทำไวน์ จะเหลือเปลือก เมล็ด และก้านองุ่น ส่วนที่เหลือนี้เรียกว่ากากองุ่น หรือในภาษาอิตาลีเรียกว่าวินัชชา (vinaccia) กราปปาคือสุราที่ได้จากการนำกากองุ่นนี้ไปหมักแล้วกลั่น
ไม่สามารถระบุปีที่ถือกำเนิดได้อย่างแน่ชัด เป็นที่ทราบกันว่ามีการผลิตกันมาอย่างยาวนานในอิตาลีตอนเหนือ แต่ไม่มีบันทึกใดที่ระบุว่าเริ่มต้นขึ้นเมื่อใด
ชื่อนี้เพิ่งได้รับการคุ้มครองในระยะหลัง ตามกฎระเบียบของสหภาพยุโรป มีเพียงสุราที่ผลิตจากกากองุ่นของอิตาลีเท่านั้นที่สามารถใช้ชื่อกราปปาได้ สุราที่ผลิตด้วยวิธีเดียวกันนี้ก็มีอยู่ในฝรั่งเศสเช่นกัน แต่เรียกว่ามาร์ (marc)
ญี่ปุ่น
ในทุกบทที่ผ่านมา คำถามเดียวกันถูกถามซ้ำแล้วซ้ำเล่า นั่นคือ ดินแดนแห่งนี้ปลูกอะไรได้ และมีอะไรอยู่ในมือบ้าง ญี่ปุ่นเองก็ตอบคำถามเดียวกันนี้ เพียงแต่ในกรณีของญี่ปุ่น คำตอบข้อหนึ่งมาจากอีกฟากหนึ่งของทะเล
30Yamazakiปีที่เริ่มก่อสร้าง1923
วิสกี้ญี่ปุ่นมีจุดเริ่มต้นมาจากร้านขายยา
โทริอิ ชินจิโร (Torii Shinjirō) ฝึกงานอยู่ที่ร้านขายส่งยาสมุนไพรและสุราต่างประเทศในโอซากะ ก่อนจะเปิดร้านของตนเองในปี 1899 ร้านนี้ต่อมาได้กลายเป็นบริษัทโคโตบุกิยะ (Kotobukiya) และเป็นซันโตรี (Suntory) ในปัจจุบัน ปี 1923 เขาเริ่มก่อสร้างโรงกลั่นที่ยามาซากิ ซึ่งตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างเกียวโต (Kyoto) กับโอซากะ ก่อสร้างแล้วเสร็จในวันที่ 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1924 ทางบริษัทถือว่าที่นี่คือโรงกลั่นวิสกี้มอลต์แห่งแรกของญี่ปุ่น
เหตุผลที่เลือกยามาซากิคือ เป็นพื้นที่ที่แม่น้ำคิซุ แม่น้ำคัตสึระ และแม่น้ำอุจิ (Kizu, Katsura, Uji) มาบรรจบกัน เกิดเป็นหมอกและความชื้น อีกทั้งยังอุดมด้วยแหล่งน้ำที่ดี นอกจากนี้ยังเป็นพื้นที่ที่เซ็นโนะ ริกิว (Sen no Rikyū) เคยสร้างเรือนพิธีชงชาไว้ด้วย
บุคคลที่โทริอิเชิญมาร่วมงานก่อสร้างครั้งนี้คือ ทาเกะสึรุ มาซาทากะ (Taketsuru Masataka) ในปี 1918 ทาเกะสึรุเดินทางไปสกอตแลนด์ตามคำสั่งของบริษัทเซ็ตสึ ชูโซ (Settsu Shuzō) เพื่อศึกษาวิชาเคมีที่มหาวิทยาลัยกลาสโกว์ (University of Glasgow) พร้อมกับดูงานจริงตามโรงกลั่นในพื้นที่
สุราตัวแรกที่วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1929 ใช้ชื่อว่า "ชิโรฟุดะ" (Shirofuda) มีรสชาติกลิ่นควันแรงตามแบบต้นตำรับ ซึ่งในเวลานั้นยังไม่เป็นที่ยอมรับในหมู่ผู้บริโภคชาวญี่ปุ่น
31Yoichiปีก่อตั้ง1934
ในช่วงหลายปีก่อนที่วิสกี้จะพร้อมจำหน่าย กิจการเริ่มต้นด้วยการขายน้ำแอปเปิ้ล
วันที่ 2 กรกฎาคม ค.ศ. 1934 ทาเกะสึรุ มาซาทากะ (Taketsuru Masataka) ก่อตั้งบริษัทไดนิปปงคะจู จำกัด (Dai Nippon Kaju) ซึ่งต่อมาคือนิกกะ วิสกี้ (Nikka Whisky) ในเดือนตุลาคมของปีเดียวกัน โรงกลั่นที่โยอิจิก็ก่อสร้างแล้วเสร็จ
ตามชื่อบริษัท ธุรกิจในช่วงแรกเริ่มคือน้ำแอปเปิ้ล เนื่องจากวิสกี้ต้องใช้เวลาหลายปีนับจากเริ่มผลิตจนกว่าจะออกวางจำหน่ายเป็นสินค้าได้ เงินทุนในช่วงระหว่างนั้นจึงมาจากแอปเปิ้ล ซึ่งเป็นผลผลิตขึ้นชื่อของโยอิจิ ส่วนชื่อนิกกะนั้นเป็นคำย่อของชื่อเต็มบริษัทไดนิปปงคะจู
เหตุผลที่ออกจากโคโตบุกิยะมักถูกเล่าขานกันว่าเป็นความขัดแย้งกับโทริอิ แต่สิ่งที่ปรากฏอยู่ในบันทึกคือ สัญญาสิบปีสิ้นสุดลงในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1934 การฝึกฝนผู้สืบทอดตำแหน่งของโทริอิก็เสร็จสิ้นไปแล้ว และโรงงานสึรุมิ (Tsurumi) ก็ถูกขายไปโดยไม่มีการแจ้งให้ทราบล่วงหน้าในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1933
ทาเกะสึรุเองเป็นผู้กล่าวย้ำหลายครั้งว่าเหตุผลที่เลือกโยอิจิคือภูมิอากาศและสภาพภูมิประเทศที่คล้ายกับสกอตแลนด์ นับตั้งแต่เริ่มการกลั่นในปี 1936 เป็นต้นมา วิธีการเผาถ่านหินเพื่อให้ความร้อนแก่หม้อกลั่นโดยตรงก็ยังคงใช้สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
32Awamori (อาวาโมริ)ปีที่มีการกล่าวถึงเก่าแก่ที่สุดเท่าที่มีบันทึกไว้1534
สุราของโอกินาว่าผลิตจากข้าวไทย แต่เหตุผลนั้นแตกต่างไปจากที่หลายคนเข้าใจ
ในปี 1534 เฉินคั่น ราชทูตแห่งราชวงศ์หมิงที่เดินทางไปยังริวกิวเพื่อประกอบพิธีสถาปนา ได้บันทึกข้อความไว้ในหนังสือซื่อหลิวฉิวลู่ (Shi Liuqiu Lu) ตอนหนึ่งว่า "其南番酒則出自暹羅" — สุราของดินแดนต่างชาติทางใต้นั้นมาจากเซียนหลัว ซึ่งก็คือสยาม หรือประเทศไทยในปัจจุบัน ส่วนเทคนิคการกลั่นที่เผยแพร่เข้าสู่ริวกิวนั้นมีอยู่หลายทฤษฎี และทฤษฎีที่นักประวัติศาสตร์ฮิงาชิออนนะ คันจุน (Higashionna Kanjun) เสนอไว้ในหนังสือ "อาวาโมริ ซักโค" เมื่อปี 1941 ซึ่งสืบสาวต้นตอไปถึงเครื่องกลั่นของไทยที่เรียกว่า เหล้าโรง ก็ยังคงเป็นทฤษฎีที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดมาจนถึงปัจจุบัน ทั้งนี้ยังไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ที่ได้รับการยืนยันแน่ชัด
อาวาโมริในปัจจุบันผลิตจากข้าวสายพันธุ์อินดิกาที่ปลูกในประเทศไทย แต่ทั้งนี้ไม่ใช่สิ่งที่สืบทอดต่อกันมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 15 ข้าวที่ใช้เป็นหลักตั้งแต่ยุคอาณาจักรริวกิวจนถึงยุคเมจินั้นคือข้าวจากจีน ส่วนข้าวไทยเพิ่งเข้ามาตั้งหลักได้ในช่วงปลายยุคไทโชถึงต้นยุคโชวะ การเปลี่ยนแปลงของราคาข้าวเป็นจุดเริ่มต้นให้มีการทดลองใช้ข้าวจากแหล่งต่าง ๆ และในที่สุดข้าวไทยก็ได้รับการคัดเลือก ด้วยเหตุผลที่ว่าเมล็ดข้าวแตกง่ายและมีความเหนียวน้อย ทำให้เส้นใยของเชื้อราโคจิดำแทรกตัวได้ทั่วถึงง่าย อีกทั้งยังควบคุมอุณหภูมิในการหมักได้ง่ายกว่าด้วย
เชื้อราโคจิดำชนิดนี้ — Aspergillus luchuensis — ถูกแยกเชื้อได้สำเร็จเป็นครั้งแรกในทางวิชาการเมื่อปี 1901 โดยอินุอิ ทามากิ (Inui Tamaki) แห่งมหาวิทยาลัยโตเกียวอิมพีเรียล (Tokyo Imperial University) เชื้อรานี้มีคุณสมบัติสร้างกรดซิตริกในปริมาณมาก ซึ่งช่วยปกป้องการหมักในเขตกึ่งร้อนชื้นที่เชื้อจุลินทรีย์อื่นเจริญเติบโตได้ง่ายมาโดยตลอด
บันทึกเมื่อสี่ร้อยปีก่อน กับการเลือกเมื่อร้อยปีก่อน ทั้งสองเรื่องนี้เป็นคนละเหตุการณ์กัน
ในบรรดา 32 รายการ ปีที่สามารถระบุได้อย่างชัดเจนส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 ถึงศตวรรษที่ 19 การกลั่นสุราเองมีประวัติย้อนไปไกลกว่านั้นมาก แต่สุราที่มีชื่อเป็นที่รู้จักในปัจจุบันจำนวนมากได้เริ่มมีรูปแบบเป็นสินค้าในช่วงเวลานี้
และอีกประการหนึ่ง เมื่อนำทั้ง 32 รายการมาเรียงดูพร้อมกัน สิ่งที่ปรากฏให้เห็นคือ ผู้ที่กำหนดเส้นขอบเขตสุดท้ายของสุราแต่ละชนิดนั้น หลายครั้งไม่ใช่ผู้ผลิต แต่เป็นกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นนิยามของเบอร์เบิน แหล่งผลิตของเตกีลา ชื่อกราปปา หรือช่วงเวลาว่างเว้นนานหนึ่งร้อยปีของแอบซินธ์ ล้วนตั้งอยู่บนเส้นที่กฎหมายเป็นผู้ขีดไว้ทั้งสิ้น
แต่ละหัวข้ออ้างอิงจากเอกสารที่ผู้ผลิตเผยแพร่เอง ข้อกำหนดของหน่วยงานราชการ ตลอดจนรายงานข่าวและงานวิจัย ในกรณีที่นำเสนอเรื่องเล่าที่แบรนด์สืบทอดต่อกันมา จะเขียนให้เห็นชัดว่าใครเป็นผู้เล่าเรื่องนั้น ข้อมูลที่ขัดแย้งกันระหว่างแหล่งอ้างอิง หรือที่ไม่สามารถยืนยันได้ จะไม่นำมาบันทึกไว้ในหน้านี้ เนื้อหานี้ไม่ได้แสดงถึงความเหนือกว่าหรือด้อยกว่าของยี่ห้อใด และไม่มีการจัดอันดับใด ๆ ทั้งสิ้น
หน้านี้เป็นเนื้อหาเพื่อการศึกษาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของสุรากลั่นทั่วโลก เครื่องดื่มแอลกอฮอล์สำหรับผู้ที่มีอายุถึงเกณฑ์ตามกฎหมายเท่านั้น การดื่มมากเกินไปเป็นอันตรายต่อสุขภาพ
世界のスピリッツ 32の生い立ち
ジョニーウォーカーの瓶はなぜ四角いのか。テキーラはなぜあの土地でしか造れないのか。名前は知っていても、その酒がどこで、なぜ生まれたのかを知る機会は少ない。このページは、世界でよく知られた32のスピリッツについて、記録に残っている範囲でその出発点をたどったものである。
大麦とトウモロコシ — ウイスキー
ブドウの育たない冷涼な土地では、代わりに大麦が実った。スコットランドに残る最古の記録は1494年で、財務府の記録にリンドアズ修道院の修道士ジョン・コアへ「アクア・ヴィテ（生命の水）」を造るための大麦麦芽が支給されたとある。ゲール語で生命の水を意味する「ウシュク・ベーハー」が、のちにウイスキーと呼ばれるようになった。
大西洋を渡ると原料が変わる。スコットランドやアイルランドからの移民は当初ライ麦で造っていたが、南部へ移り住むとライ麦より育ちのよいトウモロコシが手に入った。バーボンはその置き換えの産物である。
01ジョニーウォーカー同社が創業とする年1820年
この酒を世界の商品にしたのは、創業者ではなくその息子だった。
ジョン・ウォーカーはキルマーノックの食料品店主だった。当時の食料品商にとって、茶や酒を自分の店の配合で調えて売ることはごく普通の商売である。彼の店で扱われた酒が、のちにブレンデッドスコッチとして知られるものになっていく。
意匠を決めたのは、1857年に店を継いだ息子のアレクサンダーだった。1860年に採用した四角い瓶は、輸出のとき同じ木箱により多く詰められ、輸送中に割れにくいという実務上の理由から選ばれている。24度に傾けたラベルは1877年に商標登録された。歩く男のロゴは1908年、イラストレーターのトム・ブラウンがメニューカードの裏に描いたものが最初である。
02グレンフィディック創業年1887年
1963年まで、モルトは蒸留所の名前のまま国外へ出るものではなかった。
ウィリアム・グラントが1887年、ダフタウンで蒸留を始めた。それから七十年あまり、単一の蒸留所で造られたモルトの多くは、複数の原酒を混ぜるブレンデッドの材料として名前を残さずに消えていった。
1963年、創業者の曾孫にあたるサンディとチャールズのグラント・ゴードン兄弟が、自社のモルトを蒸留所の名前のまま海外へ売り出す。当時の商品名は「ストレートモルト」で、シングルモルトという呼び方はまだ一般的ではなかった。今日シングルモルトと呼ばれている市場は、この決定から広がっていったものである。
03ラフロイグ創業年1815年
島には木が乏しく、燃料は足元にあった。
ドナルドとアレクサンダーのジョンストン兄弟が1815年、アイラ島の南岸で蒸留を始めた。一族による経営は1954年まで続いている。
アイラのウイスキーを特徴づけるのは、大麦を乾かすときに焚くピート（泥炭）の煙である。ピートは湿地に積もった植物が炭化しきらないまま堆積したもので、木材の乏しい島では長く日常の燃料だった。仕込みに使うキルブライド川の水も、ピートの層を通って流れてくる。
1994年6月29日には、当時のチャールズ皇太子が蒸留所を訪れ、その場でロイヤルワラント（王室御用達の認定）を与えている。
04ジャックダニエル同社が創業とする年1866年
製法を教えた人の名前が公式の沿革に載るまでに、百五十年かかった。
テネシーウイスキーを他のアメリカンウイスキーと分けるのは、蒸留したての酒をサトウカエデの木炭の層にゆっくり通してから樽に入れる工程である。リンカーン・カウンティ・プロセスと呼ばれ、2013年にはテネシー州法（州法典 §57-2-106）で、州内でテネシーウイスキーを名乗るための条件として定められた。
この製法をジャック・ダニエルに教えたのが誰であったかを、同社はいま公式の沿革にはっきり書いている。牧師のダン・コールと、ネイサン・「ニアレスト」・グリーンという名の、当時奴隷の身分にあった男である。ジャック・ダニエルはのちにグリーンを蒸留所のヘッドディスティラー——同社の言葉でいえば現在のマスターディスティラーにあたる役——として雇っている。木炭で濾すという技術は、グリーンが専門としていたものだった。
この蒸留所では、製法の話と人物の話が別々ではない。
この記述は同社が公式サイトに掲げる現行の沿革による。ニューヨーク・タイムズが2016年に報じたのを機に、同社が公に記すようになった。
05ジムビーム同社が創業とする年1795年
バーボンとは何かを決めているのは、造り手ではなく連邦の規則である。
ジェイコブ・ビームがケンタッキーで樽を売ったとされるのが1795年で、以来ビーム家は七代にわたって蒸留に携わってきた。当時の商品名は「オールド・ジェイク・ビーム・サワーマッシュ」、1880年に息子デイヴィッドの代で「オールド・タブ」に改められている。ジェイムズ・ボーレガード・ビーム——ジム・ビーム——の名が商品名になるのは、禁酒法が終わったあとのことである。
バーボンを名乗る条件は連邦規則が定めている。原料の穀物のうちトウモロコシが51%以上、蒸留は160プルーフ以下、内側を焦がした新しいオーク樽に125プルーフ以下で詰め、着色や香味の添加をしない。1964年5月4日には連邦議会が両院一致決議を通し、バーボンを合衆国固有の産品と位置づけた。
規定は現在 27 CFR §5.143 にある。長く引用されてきた §5.22 は2020年の改正で改番された。
06メーカーズマーク創業年1953年
ライ麦をやめて、冬小麦にした。
ビル・サミュエルズ・シニアが1953年10月、ケンタッキー州ロレットのバークス蒸留所を買い取った。生産の開始は翌1954年、最初の瓶詰めは1958年で、赤い封蝋はこのときから始まっている。
配合ではライ麦を使わず、冬小麦を用いる。バーボンの副原料はライ麦が長く一般的だったから、これは当時としては外れた選択だった。封蝋は一本ずつ手作業で施される。
銘柄名は、錫細工の職人が仕上がりに刻む印（メーカーズ・マーク）に由来すると同社は伝えている。
07ジェムソン創業年1780年
アイリッシュウイスキーの代表を興したのは、スコットランド人だった。
ジョン・ジェムソンは1740年にスコットランドのアロアで生まれ、1770年代の後半にダブリンへ移った。1780年、ボウ・ストリートに蒸留所が構えられる。当時のスコッチが二回の蒸留を基本としていたのに対し、ジェムソンは三回蒸留を採った。この工程は今もアイリッシュウイスキーの多くを特徴づけている。
二十世紀に入ると、アイリッシュウイスキーは長い後退期に入る。アイルランド独立をめぐる英国との通商摩擦で輸出先を失い、1920年から1933年まで続いた米国の禁酒法で最大の市場が閉じた。稼働する蒸留所は数えるほどにまで減っている。ジェムソンはその時期を越えて残った側の名前である。
薬から酒へ — ジン
ジンはもともと薬に近いものだった。語源はオランダ語のジュネヴァ（jenever）で、ジュニパー（西洋ネズ）の実を指す。ジュニパーを酒に漬けて薬効を求める記述は、13世紀のフランドルの文献にすでに現れる。
これがイギリスで安価な大量生産品に変わる。1688年の名誉革命でオランダ出身のウィリアム3世が王位に就くと、フランス産のワインとブランデーに高い関税がかけられ、一方で1690年には国内の穀物から蒸留することを促す法が通った。18世紀のロンドンで深刻な社会問題となったジンクレイズは、この税制の産物である。1736年の法は高額な免許料を課したが取り締まりの効かない製造を増やす結果になり、1751年に改めて法が置かれた。同じ年、ウィリアム・ホガースの版画「ジン横丁」が世に出ている。今日ロンドン・ドライと呼ばれる型は、この混乱のあとに整えられたものである。
08ゴードン創業年1769年
何を入れるかではなく、何を入れないかで定義される酒がある。
アレクサンダー・ゴードンが1769年、ロンドンのサザークで蒸留を始めた。1786年にはクラーケンウェルへ移っている。
ロンドン・ドライ・ジンは、蒸留のあとに香りや甘みを加えないことを条件とする造り方である。ジュニパーを軸に、コリアンダーシード、アンジェリカの根、リコリス、オリスの根、柑橘の皮といった植物を蒸留の段階で用いる。ゴードンの配合は今も公開されていない。
09タンカレー創業年1830年
瓶の形は、酒器ではなく道具から来ている。
チャールズ・タンカレーはベッドフォードシャーの聖職者の家に生まれ、1830年にロンドンのブルームズベリーで蒸留所を構えた。代表的な配合が定まったのは1838年とされる。
特徴的なあの瓶——三段にくびれた形——が使われるようになったのは1948年からである。1920年代に同社が売っていた調合済みの製品が、シェイカーを模した瓶に詰められており、その形が下敷きになったと伝えられている。
10ビーフィーターブランドが生まれた年1876年
ロンドン・ドライを名乗るジンの多くは、もうロンドンで造られていない。
ジェイムズ・バロウはデヴォンの出身で、薬剤師としてカナダのトロントで働いたのち、ロンドンへ戻って1863年にチェルシーの蒸留所を買い取った。その蒸留所自体は1820年に開いたものである。ビーフィーターの名が使われ始めるのは1876年で、同社はこの年をブランドの誕生としている。
ロンドン・ドライ・ジンという呼び名は造り方の規定であって、産地を問わない。世界中のどこで造ってもこの名は使える。そのなかでビーフィーターは、1958年からロンドン中心部のケニントンで蒸留を続けている。
11ヘンドリックス発売年1999年
ジュニパーを中心に置く、という前提のほうを外した。
1999年、ウィリアム・グラント・アンド・サンズ——グレンフィディックと同じ会社である——がスコットランドのガーヴァン蒸留所で発売した。配合を組んだのは同社のマスターディスティラー、レズリー・グレイシー。
キュウリとブルガリア産のバラを用いる点が、伝統的なロンドン・ドライの型から意図的に外れている。性格の異なる二種類の蒸留器を使い分け、それぞれで得た留液を合わせる造り方も採っている。薬瓶を思わせる濃い色の瓶とあわせて、ジンが何であるかの前提そのものを問い直した製品だった。
北の穀物 — ウォッカ
ウォッカを他の蒸留酒と分けるのは、熟成でも香草でもなく、「原料に由来する風味をできるだけ取り除く」という考え方である。EUの規則はこれを定義に書き込んでいる。米国の規則はかつて「特有の性格・香り・味・色を持たないこと」と定めていたが、風味を付けた製品が広まった実態に合わせ、2020年4月にこの表現が改められた。
何を原料にしてよいかをめぐっては、2006年から2008年にかけてEUで論争が起きた。ポーランドやバルト三国、北欧といったウォッカベルトと呼ばれる地域の国々は、穀物とジャガイモに限るべきだと主張した。最終的な規則はより広い原料を認めたうえで、穀物・ジャガイモ以外から造った場合は原料を表示させることで決着している。
12スミノフ創業年1864年
革命で失われた会社の名前が、海を渡って別の酒として生き直した。
ピョートル・スミルノフが1864年、モスクワで蒸留を始めた。1917年の革命で事業は国有化され、一族は国外へ出る。息子のウラジーミルがパリで事業を再開し、ロシア語の綴りをフランス語風に改めた。今日の綴りはこのときのものである。
1930年代、ロシア生まれで米国に渡っていた実業家ルドルフ・クネットが北米の権利を買い取った。当時のアメリカにウォッカという酒はほとんど知られておらず、「無味・無臭のホワイトウイスキー」という言い方で売り出されている。何にも似ていないことを長所として説明した、珍しい広告だった。
13アブソルート創業年1879年
瓶の形は酒瓶ではなく、薬瓶から来ている。
ラーシュ・オルソン・スミスが1879年、「アブソルート・レント・ブレンヴィーン」——完全に純粋な蒸留酒——の名で売り出した。当時としては精留の度合いを高めた造りだった。
現在の形になるのは百年後である。1979年に米国市場へ出るにあたって用意された瓶は、スウェーデンの古い薬瓶に着想を得た丸みのある形で、紙のラベルを貼らずガラスに直接文字を入れている。中身ではなく容器が銘柄の顔になった例として、たびたび引かれる。
14ズブロッカ起源の年代は資料により幅がある
一本ごとに、草が一枚入っている。
ポーランド北東部のビャウォヴィエジャ原生林は、ヨーロッパバイソンが生息する原生林として世界遺産に登録されている。ズブロッカに用いられるバイソングラス（ヒエロクロエ・オドラータ）は、この森の周辺で採られる。事典によれば、伝統的な製法のものも米国向けのものも、瓶には乾かした草が一枚添えられている。
この草には天然のクマリンが含まれる。米国では連邦規則（21 CFR §189.130、1954年）が、クマリンを加えた食品を不良品とみなすと定めており、伝統的な製法のズブロッカは長く米国では扱われなかった。クマリンを取り除いた別処方の製品が、別の名前で米国に入るのは2010年から2011年にかけてのことである。
ポーランドとウォッカの結びつきは古い。「wódka」という語が文献に現れる最初の例は1405年、サンドミェシュの裁判記録とされ、当時は酒ではなく薬に近いものを指していたと言われる。ライ麦からウォッカを造る具体的な手順は、1693年にクラクフで出たヤクプ・カジミェシュ・ハウルの著書に記されている。
ズブロッカの起源の年代は、ブランドの説明と事典類のあいだで14世紀から16世紀まで幅がある。このページでは年を定めていない。
砂糖の副産物 — ラム
砂糖を作ると、必ず糖蜜が残る。サトウキビの搾り汁を煮詰めて結晶を取り出すと、結晶にならない濃い液が残る。目安として砂糖2に対して糖蜜が1ほど。ラムはこの残り物を発酵させて蒸留した酒で、17世紀のカリブ海で始まったとされる。はじめは産業の副産物の始末であって、商品として設計されたものではなかった。
その砂糖農園を動かしていたのは、大西洋を越えて連れてこられた人々の強制労働である。ヨーロッパから西アフリカへ、西アフリカからカリブ海と南北アメリカへ、カリブ海からヨーロッパへ——「三角貿易」と呼ばれる図式で説明されてきた。ただし歴史家は、この三角形が教育のために単純化された図であり、実際の交易はより多方向で複雑だったと指摘する。ラムそのものがどれほど中心的な交換財だったかについても、見解は分かれている。ここでは、砂糖と蒸留の産業がその労働の上に成り立っていたという事実を記す。
15バカルディ創業年1862年
創業から百年目に、会社は国を失った。
ファクンド・バカルディ・マッソーは1813年、スペインのカタルーニャに生まれ、1830年にキューバへ渡った。はじめはワインを商っていた。1862年2月4日、サンティアゴ・デ・クーバで蒸留を始める。
当時のラムは荒い酒だったが、炭で濾し、樽で寝かせることで澄んだ軽い酒質を得たと同社は自社の技術の始まりとして伝えている。瓶に描かれた蝙蝠は、創業者の妻アマリアが蒸留所の梁に棲みついていた蝙蝠を見て提案したものだと、これも同社が伝えている。
1960年10月14日、キューバ革命政府はバカルディのキューバ国内の資産を無補償で接収した。一族と事業は国外へ移り、以後プエルトリコをはじめとする各地で造られている。
16ハバナクラブブランドが生まれた年1934年
同じ名前の酒が、市場によって別の会社のものになっている。
1878年、ホセ・アレチャバラがキューバのカルデナスで製糖と蒸留の事業を興した。ハバナクラブという名の商品が売り出されるのは、それから半世紀後の1934年3月19日である。
1960年、革命政権が同社の資産を国有化し、一族は国外へ出た。1972年頃からキューバ政府が国際市場でこの名を用いて販売を始める。米国内の商標登録は1973年に失効し、1976年にキューバ側がその商標を登録した。以後三十年以上、米国内での権利をめぐる争いが続いている。
現在、世界の多くの市場ではペルノ・リカールとキューバ側が造るものが、米国内ではバカルディがプエルトリコで造るものが、同じ名前で流通している。
双方がそれぞれの正統性を主張しており、争いは決着していない。このページはどちらの立場も取らない。
17キャプテンモルガンブランドが生まれた年1944年
名前になった人物は実在する。ただしラムとは関係がない。
サー・ヘンリー・モーガンは1635年頃にウェールズで生まれた私掠船の船長で、1674年にチャールズ2世からナイトの爵位を受け、翌年頃からジャマイカの副総督を務めた。1688年に没している。酒造りに関わった記録はない。
その死から二百五十年以上のちの1944年、カナダの酒類企業シーグラムが、ジャマイカのロングポンド蒸留所で造るダークラムの名としてこの人物を借りた。2001年にブランドはディアジオへ移っている。
借りられたのは経歴ではなく、カリブ海という舞台のほうだった。
八年待つ植物 — テキーラとメスカル
アガベはリュウゼツラン科の多肉植物で、乾いた高地の火山性の土でもよく育つ。ハリスコ州は年間の降水量が700ミリほど、雨は6月から9月に集中し、土は火山由来で水はけがよい。穀物の育たない土地という意味ではない——同州はトウモロコシの産地でもある——が、安定した灌漑を求める穀物に比べ、アガベはこの条件に合った。
そしてアガベは待たせる植物である。収穫できるまでに六年から八年かかる。
テキーラという名を使える範囲は、1974年12月9日にメキシコの官報で布告された原産地呼称が定めている。ハリスコ州の全域と、グアナフアト、ミチョアカン、ナヤリット、タマウリパスの各一部。原料はブルーアガベに限られる。メスカルの原産地呼称が布告されたのは、その二十年後の1994年11月28日である。
18ホセ・クエルボ酒を造る許可が下りた年1795年
土地を得てから、酒を造れるようになるまでに三十七年かかっている。
1758年11月2日、ホセ・アントニオ・デ・クエルボ・イ・バルデスがスペイン国王フェルナンド6世から土地を与えられた。ただしこの時点で酒を造ることはできない。1785年、カルロス3世が本国産のワインとブランデーを守るため、植民地での酒類製造を禁じたからである。
禁令が解かれたのち、1795年にホセ・マリア・グアダルーペ・デ・クエルボが製造の許可を得た。蒸留所ラ・ロヘーニャが建つのは1812年で、ラテンアメリカで今も稼働する最古の蒸留所と紹介されることが多い。
この三つの年は、それぞれ別のことを指している。土地と、許可と、蒸留所である。
19パトロン創業年1989年
始まりは、メキシコで見かけた一本の瓶だった。
マーティン・クロウリーがメキシコへの出張中に手吹きガラスの瓶を見つけ、ジョン・ポール・デジョリアに持ちかけたのが始まりだと同社は伝えている。1989年のことである。
少量ずつ仕込み、瓶は一本ずつ手作業で仕上げる。工業的な大量生産が中心だったテキーラに、別の作り方がありうることを示した製品だった。
20メスカル特定の創業年を持たないカテゴリー
土に掘った窯で焼く。
アガベの株の中心——ピニャと呼ぶ——を地面に掘った窯に入れ、熱した石と土で覆って数日かけて蒸し焼きにする。メスカルに特有の煙の香りはこの工程から生まれる。テキーラがブルーアガベに限られるのに対し、メスカルは多くの種類のアガベを用いる。
瓶に幼虫が入っているものがある。アガベにつく蛾の幼虫で、記録をたどると1940年代、輸出向けに他と区別するために始まったことが分かる。文書で確認できる最も古い例は1944年で、「虫入り」を名乗る二つの銘柄のあいだの商標紛争の記録として残っている。
ワインを蒸留する — ブランデー
コニャックの地——フランス西部、シャラント川の流域——は白亜質の土壌で、採れる白ブドウは酸が強く、できるワインはアルコール度数が低い。長い船旅には耐えられなかった。
16世紀、この地のワインを買っていたオランダの商人が、運ぶために煮詰めることを始める。オランダ語で brandewijn、焼いたワインという。これが英語のブランデーになった。目的は運搬であって、味を良くすることではなかった。17世紀に二回蒸留の技法が整い、樫の樽で寝かせるうちに、輸送の工夫はそれ自体が独立した酒になっていく。産地の格付けであるクリュが画定されたのは1938年である。
21ヘネシー創業年1765年
フランスを代表する酒に、アイルランド人の姓が残っている。
リチャード・ヘネシーは1720年、アイルランドのコーク州に生まれた。スチュアート家を支持したジャコバイトとしてアイルランドを離れ、フランス軍に将校として仕えている。
軍を退いたのち、1765年にコニャックの地で商いを始めた。以来その姓は、フランス西部の酒の名として今日まで残っている。土地の名でも家業の名でもなく、外から来た一人の軍人の名前が、地域を代表する商品の看板になった例である。
22レミーマルタン創業年1724年
使う畑を、二つの区画に限っている。
レミー・マルタンは1695年、コニャック近郊のルイヤックに生まれたブドウ栽培家で、1724年に事業を始めた。
コニャックの産地はいくつかのクリュに分かれる。そのうち中心とされる二つ——グランド・シャンパーニュとプティット・シャンパーニュ——のブドウだけを使い、グランド・シャンパーニュを半分以上含むものを「フィーヌ・シャンパーニュ」と呼ぶ。同社はこの区分を主軸に据えている数少ない造り手である。
ケンタウロスの意匠は1870年、当時の当主ポール=エミール・レミー・マルタンが自らの星座にちなんで採ったものだと同社は伝えている。
23カルヴァドス最古の記録1553年
ブドウの代わりに、リンゴがあった。
ノルマンディーは冷涼で湿潤な海洋性の気候で、ワイン用のブドウには向かない一方、リンゴは古くから育てられてきた。文書に残る最も古い記録は1553年、この地の貴族ジル・ド・グーベルヴィルが自らリンゴを蒸留したという記述である。
19世紀後半、フィロキセラの害でフランス各地のブドウ畑が壊滅した時期には、ブドウを使わないこの酒の位置づけが相対的に上がった。
原産地呼称の認定は段階を踏んでいる。1942年にまず「カルヴァドス・デュ・ペイ・ドージュ」が認められ、ほかの地域はそのあとに続いた。
世界のほかの蒸留酒
ここまでの六章は、ヨーロッパとその植民地で生まれた酒だった。だが蒸留はその外側でも行われてきた。ブラジルにはサトウキビの、アンデスにはブドウの、北欧には穀物とキャラウェイの、中国には高粱と麹の酒がある。イタリアにはワインを搾ったあとの残りから造る酒がある。
そして、いったん法によって消され、百年後に戻ってきた酒もある。
24アブサンポンタルリエに蒸留所が建った年1805年
禁止の根拠とされた成分は、百年後の分析で退けられた。原因は度数と不純物だった。
1797年、デュビエ少佐がアンリオ姉妹からニガヨモギを使った酒の製法を買い取り、翌年スイスのクーヴェで会社を興した。娘婿のアンリ＝ルイ・ペルノーが1805年、国境を越えたフランス側のポンタルリエに蒸留所を建てる。関税を避けるための立地だったとされる。19世紀後半、フィロキセラの害でフランスのブドウ畑が壊滅してワインとブランデーの価格が上がると、アブサンはその空白を埋めるように広がった。パリでは「緑の妖精」と呼ばれ、画家や詩人の名とともに語られるようになる。
1905年、スイスで起きたある殺人事件が、禁止を求める運動の口実になった。検察自身が、被告がその日に摂取した酒のうちアブサンはごく一部だったと法廷で述べていたにもかかわらず、事件はアブサンの事件として広まる。八万を超える署名が集まり、1908年の国民投票を経てスイスは1910年に禁じた。ベルギーは1905年、オランダは1910年、アメリカは1912年、フランスは1915年。根拠として挙げられたのは、ニガヨモギに含まれるツヨンという成分が特有の中毒を起こすという説だった。
その説が検証されたのは、ほぼ百年のちである。ドイツの食品化学者ディルク・W・ラッヘンマイヤーらの研究チームが2007年から2008年にかけて、封を切らないまま残っていた禁止前のアブサンを分析した。ツヨンの濃度は、現在造られているものと変わらなかった。当時報告された症状は、五十度を超えるアルコール度数と、粗悪な工業用アルコールに含まれていた不純物に帰されている。
法が戻るのも段階を踏んだ。EUは1988年の指令でツヨンの上限を定め、条件を満たすものを認めた。スイスは2005年、アメリカは2007年。フランスで「アブサン」という名称そのものが再び使えるようになったのは、2011年である。
1912年の米国の禁止は、ニガヨモギの成分を含む飲料を「不純物混和」とみなす扱いによるものだった。ズブロッカがクマリンによって長く米国で扱われなかったのと、同じ仕組みである。
25カシャッサカシャッサの乱1660年
王室が禁じ、植民地が蜂起した。
ラムが糖蜜を原料にするのに対し、カシャッサはサトウキビの搾りたての汁をそのまま発酵させて蒸留する。ポルトガル人が16世紀にサトウキビを持ち込み、本国のブドウの搾りかすから造る蒸留酒バガセイラの代わりとして造り始めたのが起源とされる。
1647年、ポルトガル王室は本国産のワインとブランデーを守るため、植民地でのカシャッサの製造を禁じた。1660年、リオデジャネイロ周辺で製造者と農園主が蜂起する。カシャッサの乱と呼ばれる。
2001年、ブラジル政府は政令によって「cachaça」の名を自国の産品として法的に定義した。
本国の酒を守るために植民地の酒造りを禁じる、という同じ構図は、第5章のホセ・クエルボにも現れる。スペイン国王カルロス3世が1785年に出した禁令である。
26ピスコ二国が起源を主張しており、単一の年を置かない
二つの国が、それぞれ自国の酒だと言っている。
ブドウを蒸留した酒で、ペルーとチリの双方が自国を発祥の地とする。
ペルー側は、名がペルー太平洋岸の港町ピスコに由来し、この地から16世紀から17世紀にかけてワインと蒸留酒が積み出された記録があると主張する。チリ側は、その当時ペルーもチリもスペインのペルー副王領の一部であって分かれていなかったこと、商業上の登録が先行したことを挙げる。
背景には、1879年に始まった太平洋戦争と、その後の国境の変更がある。この争いは酒の話であると同時に、両国の近代史の話でもある。
2024年、UNESCOの「世界の記憶」の地域委員会がペルーの提出した史料を登録した。これは史料の保存に関する手続きであって、どちらの国の主張が正しいかを判断したものではない。このページはどちらの立場も取らない。
27アクアビット最古の記録1531年
赤道を二度越えてから瓶に入る酒がある。
穀物またはジャガイモを蒸留し、キャラウェイやディルで香りをつける。名はラテン語のアクア・ヴィテ（生命の水）から来ている。文献に残る最も古い記録は1531年である。
1805年、ノルウェーのトロンハイムの商家が、自社の船に積んで送り出したアクアビットが売れずに戻ってきたところ、樽の中身が変わっていたことに気づいたと伝えられている。以来、赤道を越える航海に樽を積む造り方が続いてきた。「リニエ」という名は、その線——赤道——を指す。この航海は現在も実際に行われている。
28白酒特定の創業年を持たないカテゴリー
日本酒や焼酎と同じ、麹の一族である。
高粱（コーリャン）を主な原料とする中国の蒸留酒である。特徴は二つ。麹（qū、チュー）を使うことと、液体ではなく固体のまま発酵させることにある。
麹はカビを穀物に生やして作る糖化剤で、東アジア一帯の酒に共通する仕組みである。日本の清酒や焼酎が用いる麹菌とは種類が異なるが、穀物のデンプンを糖に変えてから発酵させるという考え方は同じ系譜にある。ヨーロッパのウイスキーやウォッカが麦芽の酵素を使うのとは、出発点が違う。
蒸した穀物を地中の発酵槽などに詰め、水を張らずに発酵させ、そのまま蒸留する。この固体発酵が白酒の香りを決めている。代表的な銘柄に茅台（マオタイ）がある。
29グラッパEUの規則で名称が保護されている
ワインを搾ったあとに残るものから造る。
ブドウを搾ってワインを仕込むと、皮と種と梗が残る。これをポマース、イタリア語でヴィナッチャという。グラッパはこの搾りかすを発酵させて蒸留した酒である。
発祥の年は特定できない。北イタリアで古くから造られてきたことは分かっているが、いつ始まったかを示す記録は残っていない。
名前が守られたのは近年である。EUの規則により、グラッパを名乗れるのはイタリア産のポマースから造られたものに限られる。同じ製法の酒はフランスにもあり、そちらはマールと呼ばれる。
日本
どの章でも、同じ問いが繰り返されてきた。この土地に何が育ち、何が手元にあったか。日本も同じ問いに答えている。ただし日本の場合、答えのひとつは海の向こうから来た。
30山崎着工の年1923年
日本のウイスキーは、薬屋から始まっている。
鳥井信治郎は大阪の薬種と洋酒の問屋で修業し、1899年に自分の店を構えた。のちの寿屋、現在のサントリーである。1923年、京都と大阪の境にある山崎で蒸留所の建設を始めた。竣工は翌1924年11月11日。同社はこれを日本初のモルトウイスキー蒸溜所としている。
山崎が選ばれたのは、木津川・桂川・宇治川が合流して霧の立つ湿潤な土地であり、水に恵まれていたためである。千利休が茶室を構えた土地でもある。
建設にあたって鳥井が招いたのが竹鶴政孝だった。竹鶴は1918年、摂津酒造の命でスコットランドへ渡り、グラスゴー大学で化学を学びながら現地の蒸留所で実地を見ている。
1929年4月1日に出た第一号「白札」は、本場に倣った煙の強い酒質だった。当時の日本では受け入れられていない。
31余市創業年1934年
ウイスキーができるまでの数年間、りんごジュースを売っていた。
1934年7月2日、竹鶴政孝は大日本果汁株式会社を設立した。のちのニッカウヰスキーである。同年10月、余市に蒸留所が竣工した。
社名のとおり、当初の事業はりんごの果汁だった。ウイスキーは仕込んでから商品になるまでに数年かかる。その間の資金を、余市の特産だったりんごで賄っている。ニッカという名は、日果——大日本果汁の略である。
寿屋を離れた事情は、鳥井との対立として語られることが多い。だが記録に残るのは、十年の契約が1934年3月に満了したこと、鳥井の後継者の育成をすでに終えていたこと、そして1933年11月に鶴見の工場が知らされないまま売却されたことである。
余市を選んだ理由を、竹鶴自身は気候と風土がスコットランドに似ているためと繰り返し語っている。1936年の蒸溜開始以来、石炭を焚いてポットスチルを直接熱する方法が続いている。
32泡盛記録に残る最も古い言及1534年
沖縄の酒はタイの米で造られている。ただし理由は、思われているのとは違う。
1534年、明から琉球へ渡った冊封使の陳侃が『使琉球録』に一節を残している。「其南番酒則出自暹羅」——南蛮の酒は暹羅、すなわちシャム（現在のタイ）から出たものである、と。琉球に蒸留の技術がどう伝わったかについては複数の説があり、歴史学者の東恩納寛惇が1941年の『泡盛雑考』で示した、タイの蒸留器「ラオロン」を起源とする説が今も最も有力とされている。確定した史実ではない。
現在の泡盛はタイ産のインディカ米で造られる。ただしこれは15世紀から続いてきたことではない。琉球王国の時代から明治にかけて主に使われたのは中国からの米で、タイ米が定着したのは大正の末から昭和の初めにかけてである。米の価格が動いたことをきっかけに各地の米が試され、そのなかからタイ米が選ばれた。砕けやすく粘りが少ないため黒麹菌の菌糸が回りやすく、発酵の温度も管理しやすいという理由である。
その黒麹菌——アスペルギルス・ルチュエンシス——は1901年、東京帝国大学の乾環によって初めて学術的に分離された。クエン酸を大量に作る性質があり、雑菌の増えやすい亜熱帯の仕込みを守ってきた。
四百年前の記録と、百年前の選択。この二つは別の出来事である。
32のうち年が特定できるものの多くは、18世紀後半から19世紀に集中している。蒸留そのものはそれよりはるかに古いが、いま名前の知られた酒の多くは、この時期に商品としての形を得た。
そしてもうひとつ。32を並べて見えてくるのは、酒の輪郭を最後に決めたのがしばしば造り手ではなく法だった、ということである。バーボンの定義も、テキーラの産地も、グラッパという名前も、アブサンの空白の百年も、法が引いた線の上にある。
各項目は、造り手自身が公表している資料、公的機関の規定、および報道・研究にもとづく。ブランドが語り継いでいる逸話を紹介する場合は、誰がそう伝えているのかがわかるように書いた。資料のあいだで食い違うもの、裏付けの取れなかったものは記載していない。銘柄の優劣を示すものではなく、順位付けも行っていない。
本ページは世界の蒸留酒の歴史・文化に関する教育コンテンツです。20歳未満の飲酒は法律で禁じられています。過度の飲酒は健康を害するおそれがあります。
